را نقل كرديم تازه همين يكى دو مورد هم نياز به اثبات و دليل دارد . و شايد سبك تدوين قرآن على - عليه السلام - بر اساس نزول - در اين مورد هم ما را دچار شك كند . چه برسد به آن كه اين نوع تدوين را از دأب پيامبر اكرم بدانيم ؛ زيرا اگر پيامبر دستور تدوين قرآن بر اساس تداخل آيات جديد در سوره‌هاى قبلى مىداده است . تدوين قرآن امام بر اساس ترتيب نزول نه درست بوده است و نه اساسا امام چنين حقى داشته است . براى اثبات نظر خود شايد بتوانيم از اين آيات استفاده كنيم . « . . . اين سوره‌اى است كه آن را فرودآورديم و فرض بر مسلمانان قرار داديم » « 1 » و ديگر سخن خداوند متعال : « . . . و هنگامى كه سوره‌اى نازل مىگردد عده‌اى مىگويند : اين سوره برايمان كداميك از شما افزوده است ؟ » « 2 » عبارت : « هنگامى كه سوره‌اى نازل مىگردد » در آيات متعددى وجود دارد . و اين كلام خداوند هم مؤيد نظر ما است كه : سوره‌اى مانند سوره‌هاى قرآن بياوريد . و آيات ديگرى از اين قبيل . ممكن است ، در اين نظر بدين گونه مناقشه شود كه اين آيات ، حالت كفار را هنگام نزول سوره‌هاى قرآن بيان مىكند . ليكن اين كه نزول سوره‌هاى قرآن ، دفعى بوده است يا تدريجى آيات از آن ساكت است . آيه سورهء « نور » هم اين حكم را دارد . اما اين مناقشه نادرست است . و مخالفين قرآن و كفار نسبت به آنچه نازل شده است عكس العمل خود را آشكار مىكنند نه آن كه موضع خود را موكول به نزول تمام آيات و اتمام سوره كنند . مگر اين كه ، لفظ سوره را مطلق بگيريم تا آن كه حتى يك آيه را هم در بر بگيرد اين هم احتمال بعيدى است كه نياز به اثبات دارد . ترتيب قرآن بر حسب نزول آيات در اين ميان ، تنها كسى كه قرآنى بر اساس تاريخ و ترتيب نزول تدوين كرده بود امام على امير المؤمنين ( ع ) بود اما سخن « عكرمه » - هم انديشه خوارج - كه مىگويد : « اگر جن و انس بخواهند قرآن را طبق نزول آن تدوين كنند موفق نخواهند شد « 3 » » سخن نادرستى است و تدوين قرآن بر اساس ترتيب نزول براى معاصرين پيامبر اكرم - ص - كارى ممكن

--> ( 1 ) سورهء نور ، آيهء 1 . ( 2 ) سورهء توبه ، آيهء 124 . ( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 58 .