از محيط ، با دوستان و رفقاى بد ، رفت‌وآمد كرده و محيط آلوده بر روى او كاملا اثر گذاشته و از نظر تغذيه ، غذاى حرام و آلوده به شبهه پدر و لاابالىگرى مادر ، گوشت و پوست و استخوان او را رويانده و در مجموع از ديد علماى اخلاق و روان‌شناسان ، يك فرزند كاملا منحرف و فاسد بار آمده باشد ، باز اگر تحت آموزش يك مربّى كارآزموده ، يك معلّم ، يك دبير و يا يك استاد دلسوز قرار بگيرد و به درستى تربيت شود ، طولى نخواهد كشيد كه نفس حيات‌بخش معلّم ، قوانين جارى را يكى پس از ديگرى خنثى كرده و روح انسانيّت را دو مرتبه در او شكوفا مىكند و از او يك جوان مفيد ، سالم و متدّين مىسازد . عكس اين مطلب هم صادق است . فرزندى كه از همه لحاظ كامل است و تمام شرايط را داراست ، اگر تحت تربيت يك معلّم ناسالم و بىقيد ، يك خانم معلّمه و خانم دبير بدحجاب و لاابالى و يك استاد بىتعهّد قرار بگيرد ، به زودى به يك فرزند ناسالم و فاقد ارزش‌هاى انسانى و خالى از روح مبارزه در ناملايمات و تهى از نيروى باز دارنده از انحرافات تبديل خواهد شد . در اسلام عزيز ، به نقش بسيار حسّاس و فوق العادهء معلّم و مربّى ، آن چنان اهمّيّت داده شده است ، كه به نظر مىرسد ، بعد از پدر و مادر ، بيش‌ترين حقوق را دارا باشد . پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله عالمان و معلّمان را در روى زمين به ستارگان آسمان تشبيه فرموده‌اند . « 1 » امير المؤمنين على عليه السّلام در بزرگداشت مقام معلّم مىفرمايند : « كسى كه كلمه‌اى به من بياموزد ، مرا بندهء خويش ساخته است » . « 2 » و اين جمله از

--> ( 1 ) . فيض كاشانى ، ملّا محسن ، المحجة البيضاء ، ج 1 ، ص 21 . ( 2 ) . « قال على عليه السّلام : من علمنى حرفا فقد صيرنى عبدا » . ( ر . ك : طيب ، سيّد عبد الحسين ، اطيب البيان فى تفسير القرآن ، ج 1 ، ص 112 ) .