2 - 5 . مبارزه منفى در راستاى تحقّق نظارت ملّى مبارزه منفى اين است كه انسان معاشرت با گناهكار را ترك كند و با او دادوستد نكند . در اين صورت ، شكل مبارزه تغيير مىيابد ، يعنى اگر انسانى ديد كه ديگر تذكّر ملايم و ابراز ناراحتى مؤثّر نيست ، وظيفه‌اش ايجاب مىكند كه از شخص خلاف‌كار دورى كند ، با او نشست‌وبرخاست نداشته باشد و از دوستى و رفاقت با او بپرهيزد . چنانچه زمينه‌اى پيش آمد ، صريحا و با قاطعيّت به او اعلام كند كه چون تو به نماز بىاهمّيّت هستى ، با نوارهاى خلاف شرع سروكار دارى ، حجابت را مطابق فرمان الهى رعايت نمىكنى ، با جوراب نازك در جامعه ظاهر مىشوى ، دروغ مىگويى ، رشوه مىگيرى ، به قوانين اجتماعى كه خير و صلاح جامعه در آن است بىاعتنايى ، اسراف مىكنى و خلاصه هرگونه كار زشت و منكر ديگر را انجام مىدهى ، از اين به بعد من با تو دوست نيستم و با تو رفت‌و آمد ندارم ، چرا كه اين رفاقت و همنشينى جز انحراف و سقوط براى من ، چيزى ديگرى به همراه ندارم و بالاخره با يك مبارزهء منفى منطقى و بدون جنجال او را متوجّه اشتباهى كه در پيش گرفته بنمايد . اين نوع مبارزه كه خرجى هم ندارد باب عذر و اهمال را بر همه مىبندد و ديگر نمىتوان در مورد آن هيچ توجّهى كرد كه ؛ من نمىتوانم ، اعصاب ندارم ، برايم دردسر درست مىشود ، فايده ندارد ، اثر نمىگذارد و از اين سرى عذرهايى كه ممكن است بعضى افراد در مبارزهء مثبت پيش بشكند . در روايات فراوانى داريم كه از شراب‌خوار دختر نگيريد ، به ترك‌كننده‌ى نماز دختر ندهيد ، از رباخوار چيزى نخوريد و به او چيزى نفروشيد و با ظالم و كسانى كه منزلشان محلّ گناه است ، معاشرت نداشته