الشيخ حسين المظاهري

253

كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى)

درس استاد يا از شخص استاد بستاند و بدان عمل كند و در جستجوى مشكلات و شبهات آن باشد و از خدا توفيق بجويد و خداى را به ويژه هنگام رخ نمودن شبهات و مشكلات ، فراموش نكند . در پايان ، طلّاب اين راه را به امرى مهم توجّه مى دهم و آن اين است كه رسيدن از يك منزلگاه به منزلگاه ديگر ، بسيار دشوار و خطر دار است ، و شيطان در كمين نشسته و مراقبت كامل دارد و از نيرنگهاى او براى طلّاب اين راه ، ايجاد نوميدى براى آنهاست . چه ، او استاد را مى بيند كه به كارهايى مى پردازد كه وى از انجام آنها ناتوان است . ولى مكر مهمتر از آن ، اين است كه شيطان به او فرمان مىدهد كه كمر به انجام كارهايى ببندد كه در شأن او نيست و به كارهايى بپردازد كه بر عهده سالك نيست و او را تشويق مىكند به كارهايى روى آورد كه او نبايد انجام دهد ، و بدين ترتيب ، او به نوميدى و گاهى به جنون يا بيماريهاى روانى كشيده مىشود كه برخاسته از جهلى است كه آن نيز پرداختهء مكر ابليس است . او بايد بداند كه شيطان از سمت چپ او با گناه پيش مى آيد ، گاهى از سمت راست او و با انجام عبادات ، گام پيش مى نهد . خداوند عزّ و جلّ مى فرمايد : ( قال فبما اغويتني لاقعدنّ لهم صراطك المستقيم . ثمّ لا يتنّهم من بين ايديهم و من خلفهم و عن ايمانهم و عن شمائلهم و لا تجد اكثرهم شاكرين . ) ابليس گفت : بر اين گمراهى كه مرا داده اى ، در راه راست تو ، براى آنها ( كمين ) مى نشينم ، آنگاه از جلو رويشان و از پشت سرشان و از طرف راست و چپشان به آنها مى تازم و بيشترينشان را سپاس گزار نخواهى يافت . و بدين ترتيب او آدمى را از راه راست و بلكه از دين بيرون مى برد . پيشتر گفته آمد كه فرورفتن در خواستنيها ، زيانمند است و حتى بيشتر آنها حرام مى باشد ، چنانچه بايد در بسيارى از موارد ، كوتاهى در خواستنيها و تحمّل رياضتهاى دينى را كه زيانمند هم نيست ، حرام دانست . در پايان اين راه ، سخنان