چه منظور بوده است ؟ بايد جواب دهيم : براى تهذيب نفس ، براى اينكه به انسان سلامت نفس بدهند ، صفات رذيله از بين برود و صفات خوب جايگزين آن شود . سورهء « والشمس » در قرآن از لحاظ تأكيد ، سورهء منحصرى است ، يعنى مثل اين سوره در قرآن نداريم كه براى يك مطلب تا اين اندازهء تأكيد شده باشد . تقريباً پانزده تأكيد در اين سوره آمده و يازده قسم ياد شده است كه در هيچ جاى قرآن چنين چيزى نيست . بعد از يازده قسم مىفرمايد : قَدْ افْلَحَ مَنْ زَكيّها و قَدْ خابَ مَنْ دَسّيها « 1 » رستگارى و سعادت در دنيا و آخرت فقط و فقط براى كسى است كه خود را « مُهذَّبْ » كرده و صفت رذيله‌اى او را مهار نكرده باشد . شقاوت و بدبختى حتماً براى كسى است كه خود را مهذب نكرده و صفت رذيله‌اى بر او حكمفرما باشد . من فكر مىكنم اگر همه‌مان ، صبح و شب مرتب اين آيه را بخوانيم « قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها » تا حدودى به قانون مراقبه‌اى كه علماى اخلاق دارند عمل كرده باشيم . بالاخره سراسر قرآن مىفرمايد : آمده‌ام تا آدم بسازم و آمده‌ام تهذيب نفس كنم . اين وضع قرآن است . علتش را هم قرآن مىفرمايد : يعنى اگر شما بپرسيد كه چرا بعثت انبياء ( ع ) براى اخلاق است ؟ به چه دليل قرآن سراسر اخلاق است و چرا يازده قسم خورده است و بعد از يازده قسم ميگويد : « قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها » ؟ در آيات فراوانى از قرآن جوابش داده شده است . قرآن گاهى اوقات مىفرمايد : « وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِذِذْنِ رَبِّهِ وَ الَّذي خَبُثُ لا يَخْرُجُ الّا تِكِدا كَذلِكَ

--> ( 1 ) - والشمس و ضحيها و القمر اذا تليها و النهار اذا جليها و الليل اذا يغشيها و السماء و ما بنيها و الارض و ما طحيها و نفس و ما سويها فالهمها فجورها و تقويها قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها 1 - قسم به آفتاب 2 - دو قسم به تابش آن هنگام رفتنش 3 - و قسم به ماه كه به دنبال آفتا آيد 4 - و قسم به روز هنگامى كه جهان را روشن سازد 7 - و قسم به آن كه اين كاخ رفيع را بنا كرد . 8 - و قسم به زمين 9 - قسم به آن كه آن را گسترد 10 - و قسم به نفس خود ( ناطقه - فكر كنندهء انسان ) 11 - و قسم به آنكه او را نيكوآفريد : تحقيقاً هر كسى نفس خود را از گناه و بدكارى پاك و منزه سازد به يقين رستگار خواهد بود و هر كس او را به كفر و گناه آلوده سازد ، زيانكار خواهد گشت .