الشيخ حسين المظاهري
27
سير و سلوك؛ مقدمه (فارسى)
زمان « ارواحنافداه » ، حضرت به سراغ من آمدند و مرا نجات دادند و فرمودند كه « ننگ است براى شيعيان ما كه نماز شب نداشته باشند . » نماز شب مستحب است ، امّا هر امر مستحبّى را نمىتوان ترك كرد . اگر بنده بداند كه خداوند متعال به نماز شب او ، نزد فرشتگان مباهات مىكند و به واسطهء نافلهء شب ، او را مىآمرزد ، هيچگاه از خواندن آن غافل نمىشود . رسول گرامى ( ص ) مىفرمايند : « إذَا قَامَ العَبدُ مِن لَذِيذِ مَضجَعِهِ وَ النُّعاسُ فِي عَينَهِ لِيُرضِي رَبَّهُ بِصَلاةِ لَيلِهِ بَاهَي اللهُ بِهِ المَلائِكَةَ وَ قَالَ : امَا تَرونَ عَبدي هَذَا قَد قَامَ مِن لَذِيذِ مُضجَعِهِ لِصَلاةَ لَم أفرِضهَا عَلَيهِ ، اشهَدُوا أنِّي قَد غَفرتُ لَهُ » « 1 » آنگاه كه بنده از بستر گرم و خوشايند خود برمىخيزد ، تا خشنودى پرودگارش را با برپاداشتن نماز شب به دست بياورد ، در حالى كه خواب آلودگى در چشمان او باقى است ، خداوند متعال به خاطر او به فرشتگان مباهات مىكند و مىفرمايد : آيا نمىبينيد اين بندهء مرا ! او از بستر گرم خويش برخاسته است تا نمازى را كه بر او واجب نگردانيدهام ، برپا دارد ؛ شاهد باشيد كه من او را آمرزيدم . اساساً به جا آوردن مستحبّات در سير و سلوك از اهميّت والائى برخوردار است . انجام واجبات وظيفهء سالك است و علاوه بر آنكه ثواب دارد ، موجب تقرّب مىگردد . امّا قرب والاتر و مقام محمود ، در اثر اهميت به مستحبّات نصيب سالك مىشود . از اين رو در تعاليم دينى ، مستحبّات و خصوصاً نماز شب به « قرب نوافل » تعبير شده است . اين موضوع مصداق عرفى نيز دارد ؛ وقتى كسى را به كارى مىگمارند ، اگر به اندازهء تعهّد شده كار كند ، مؤاخذه نمىشود و به همان ميزان ، مستحقّ دستمزد است . ولى آنچه موجب تقرّب و محبوبيّت بيشتر مىشود ، انجام كارهاى زائد بر وظيفهء معهود است . نماز شب از اين جهت كه يك عبادت بيش از حدّ انتظار و زائد بر وظيفه است ، انوار
--> ( 1 ) . وسائل الشّيعة ، ج 8 ، ص 157