رسم شده است از اذان مغرب و عشاء تا نيمهء شب بيدار باشند و از نصف شب تا صبح بخوابند . دستور اسلام كه در قرآن مجيد و روايات شريف اهل بيت ( عليهم السلام ) آمده است ، استراحت در دو سوّم اوّل شب و بيدارى در يك سوّم ديگر مىباشد : « . . . يَنَامُونَ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ فَإِذَا ذَهَبَ ثُلُثَا اللَّيْلِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ فَزِعُوا إِلَي رَبِّهِمْ رَاغِبِينَ رَاهِبِينَ طَامِعِين . . . » « 1 » سيرهء پيغمبر اكرم ( ص ) و ائمهء اطهار ( عليهم السلام ) چنين بوده است كه پس از اقامهء نماز مغرب و عشاء و به جا آوردن نوافل ، به استراحت مىپرداخته‌اند و در نيمهء دوّم شب بيدار بوده‌اند . علماى بزرگ ، دانشمندان و كسانى كه موفّقيّتى كسب كرده‌اند نيز از همين سيره تبعيّت كرده‌اند و در نيمهء دوّم شب علاوه بر عبادت و راز و نياز با خداى سبحان ، به امور علمى و تحقيقى خود نيز رسيدگى مىكرده‌اند . علماى بزرگوارى نظير علامه طباطبائى ( رحمه الله ) و مرحوم صاحب جواهر ( رحمه الله ) ، در ذيل كتاب‌هاى ارزشمندى همچون تفسير الميزان و جواهرالكلام ، ساعت ختم مكتوبات يا حلّ مشكلات و سؤالات علمى خود را اندكى مانده به اذان صبح ، نوشته‌اند . پايبندى حضرات معصومين ( عليهم السلام ) به شب زنده‌دارى و اهتمام بزرگان دين به اين امر مهم ، حاكى از اهميّت فوق‌العادهء احياء و شب بيدارى در مكتب انسان ساز اسلام است . به همين جهت احياء و شب زنده‌دارى به عنوان يكى از مستحبّات مؤكّد در شب‌هاى قدر تعيين شده است ؛ بنابراين اهل معرفت نيز بايد شب زنده‌دار باشند . البته سالك بايد به دو نكتهء مهم در خصوص شب بيدارى توجّه داشته باشد : اوّل آنكه مراقب باشد اوقات خود را به بطالت نگذراند و احياء او همراه با توجّه به حضرت حق باشد . دوّم آنكه شب بيدارى او براى انجام وظايف روزانه و به جا آوردن واجبات ، مضر نباشد . به همين جهت ، توصيه مىشود اوقات خود را تقسيم نمايد و به ميزان كافى

--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 481