دل انسان ، عرش الهى خداوند متعال در قرآن مىفرمايد : إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا « 1 » مفسّرين نظير مرحوم ملامحسن فيض كاشانى ( رحمه الله ) و مرحوم علّامه طباطبايى ( رحمه الله ) هر يك كلمهء « امانت » كه در اين آيه آمده است را به نحوى تفسير كرده و معناى « اختيار » « 2 » يا « ولايت » « 3 » و نظاير اين‌ها را براى اين كلمه اراده كرده‌اند . لكن تصوّر من اين است كه مراد از اين امانت « دل » انسان است . به عبارت روشن‌تر ، امانت مورد نظر قرآن مجيد ، عرش خدا و عرش خدا ، دل انسان است . امانتى كه معمولًا انسان‌ها قدر آن را ندانسته و به آن ظلم كرده‌اند و متأسّفانه به جاى اينكه خداوند در دل باشد ، صفات رذيله و هوى و هوس دل را پر كرده است . دل انسان جايگاه خداوند رحمان بوده و به صورت امانت در دست او است و بايد تلاش كند حضور خدا را در آن حفظ نمايد . اگرصفات رذيله و تمنيّات نفسانى به دل راه نيابد ، دل مىشود منزلگاه خداوند و در حقيقت عرش خداى رحمان در دل جاى مىگيرد ؛ لذا مىفرمايد : « أَنَّ قَلْبَ الْمُؤْمِنِ عَرْشُ الرَّحْمَنِ » « 4 » آنان كه اين راه را طى كرده و به هدف و مطلوب نهائى رسيده‌اند ، توانسته‌اند دنيا و تمنيّات آن را از دل بيرون كرده و در عوض جايگاه پروردگار را در دل خود حفظ كنند و

--> ( 1 ) . الاحزاب / 72 ( 2 ) . تفسير الصافي ، ج 4 ، ص 208 ( 3 ) . الميزان فى تفسير القرآن ، ج 16 ، ص 354 ( 4 ) . بحارالأنوار ، ج 55 ، ص 39