الشيخ محمد علي الگرامي القمي (مترجم: بصيرى)

33

منطق مقارن (فارسى)

باب سوم موضوع منطق چيست ؟ * هر علمى داراى موضوع خاصى است * موضوع علم منطق * هر علمى داراى موضوع خاصى است شكى نيست كه هر علمى از احوال موضوع خاصى بحث مىكند زيرا علم عبارت است از يك سلسله مسائلى كه از احوال موضوعى مشخص سخن مىگويد . علوم نيز داراى اقسام گوناگونى هستند . پاره‌اى از آنها دليلشان تجربه و ملاحظه جزئيات است . مانند علم طب و دليل پاره‌اى ديگر نقل مىباشد . مانند فقه " قرآن و حديث " . و قسمى ديگر ، دليل آنها برهانى است كه يقين را نتيجه ميدهد . و اين خاصيت علوم عقلى همانند فلسفه و منطق است . در اين‌گونه علوم بناچار بايد برهان يقين‌آور استعمال گردد كه آن عبارت از قياسى است كه مقدماتش يقينى باشد . و مقدمه يقينى بايد كه