نظير ، مانند ، همانند ، نحو و . . . و گاهى مشبه‌به را بدون كلمات خاص تشبيه به كار مىگيرند مانند : وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ - زنان پيامبر مادران مومنانند " « 1 » گاهى نيز مشبه‌به را بجاى مشبه مىگذارند مانند ( شيرى را در حالت تيراندازى ديدم ) . گاهى هم تشبيه را وارونه مىكنند مثل : ( خورشيد ، سيماى فلانى است ) . و اما فايده شعر آن است كه موجب تشويق و ترغيب بر مطلوب مىشود شعر از اين جهت گاه ترغيب شديدى را با خود دارد بخصوص اشعار موزون . گويند سبب حكمروايى خجستانى بر خراسان و حمله‌ور شدنش بر صفار ، دو بيتى بود كه حنظله باد غيسى سروده بود و آن دو بيت اين است : مهترى گر بكام شير در است * شو خطر كن ز كام شير بجوى يا بزرگى و عز و نعمت و جاه * يا چو مردانت مرگ روياروى « 2 » علت اخراج حاكم " حيره " نديم خود را نيز اين بود كه رقيب نديم مزبور به حاكم اشعارى به اين مضمون گفت : از شهرهاى درنده‌خيز گذشتيم تا به تو برسيم 0 تا به تو دربارهء اين شخص خبر دهيم 0 از ناسزائىها دور باشى با اين شخص غذا نخور ، زيرا كه محل غائط او پر از بيمارى برص است 0 و او انگشت خود را فرو برده همه‌اش را پنهان مىكند 0 گويا چيزى را گم كرده ميجويد . . . " . نديم كه شديدا از اين جمله يكه خورده بود به حاكم گفت : دروغ ميگويد ، باور مكن ، حاكم كه شديدا تحت تاثير تخيل حاصل از مضمون و وزن

--> ( 1 ) - بنابراين كه تشبيه باشد و نه حكم انشائى . ( 2 ) - چهار مقاله عروضى ص 43 - قصه ابن عايشه با وليدين عبد الملك نيز از اين قبيل است . تفصيل آن را در [ مقصود الطالب ص 309 ] بجوييد .