الشيخ محمد علي الگرامي القمي

64

درسهائى از علوم قرآن (فارسى)

كرده‌اند ، در اين زمينه روايتى هم هست و مرحوم مجلسى هم به همان روايت استشهاد كرده است . او در بابى تحت عنوان « باب تأليف القرآن و انّه على غير ما انزل اللّه عز و جل » مىفرمايد : « فمن الدلالة عليه فى باب الناسخ و المنسوخ منه ، الآية فى عدّة النساء فى المتوفّى عنها زوجها « 1 » ؛ دليل ما بر اين كه قرآن بر غير ما انزل اللّه تأليف شده تقدم ناسخ بر منسوخ است » . توضيح مطلب : در سورهء بقره دو آيه است ؛ يكى آيهء : وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً « 2 » . « زنهايى كه شوهرانشان مىميرند ، بايد مدت چهار ماه و ده روز عدّة نگه دارند » . آيهء دوم : وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً وَصِيَّةً لِأَزْواجِهِمْ مَتاعاً إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْراجٍ « 3 » . « مردهايى كه مىميرند و زنهاى آنها باقى مىمانند ، بايد تا يك سال بيرون نروند و در خانه بمانند » . مجلسى مىگويد : آيهء دوم با آمدن آيهء اول ، نسخ شده در حالى كه آيهء ناسخ جلوتر از آيهء منسوخ آمده ، روايتى هم بر اين مطلب داريم ، لذا بعضى از افاضل در كتابهايشان به همين روايت استدلال كرده‌اند . از مرحوم مجلسى شگفت‌آور است كه چرا اين حرف را زده است ؟ گر چه روايت باشد : اولا روايت ، صحيح نيست . ثانيا اصلا اين ، نسخ نيست . اين دو آيه ، دو مسأله جدا از هم هستند و به هم ربطى ندارند . آيهء دوم مىگويد : مردها بايد قبل از فوت وصيّت كنند كه زنهايشان تا يك سال حق استفاده از اين خانه را دارند و بچه‌ها حق ندارند تا پدرشان از دنيا رفت مادرشان را از خانه بيرون كنند ، حالا چه بچه‌هاى خود زن و چه بچه‌هاى شوهرش باشند و اين زن ، زن باباى آنان باشد . اكنون نيز اين حكم در آيه وجود دارد و نسخ

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 92 ، ص 67 - 66 . ( 2 ) - بقره / 234 . ( 3 ) - بقره / 241 .