مرتاض‌هاى غير مسلمان هندى و غيره را نيز بايد در همين گروه شمرد . بسيارى معتقدند اساساً ما براى كشف نمىرويم ، بلكه با رياضت نفس ، واقعيت خود به ديدن ما مىآيد و دست ما را مىگيرد و به حقايق مىرساند . گر مىبرندت واصلى ور مىروى بىحاصلى * رفتن كجا بردن كجا توفيق ربانى است اين در برخى از روايات مذهبى نيز به اين روش اشاره شده است . از جمله حديث « من اخلص للَّه‌اربعين صباحاً جرت ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه » يعنى كسى كه چهل روز براى خداوند خالص شود ، چشمه‌هاى حكمت از دلش بر زبانش جريان مىيابد . و در قرآن آمده است كه « ان تتقوا اللَّه يجعل لكم فرقاناً » يعنى اگر تقواى از خدا داشته باشيد ، روشن‌بينى و ديد تشخيص به شما مىدهد . شك نيست كه با رضايت و تقواى عملى و عرفانى ، و تحصيل قلبى پاك و بىآلايش ، و بدون وابستگى به علائق پست مادى ، مىتوان حدس درست و ديدى صحيح نسبت به جهان پيدا كرد . ليكن اين راه بر خلاف تصور كسانى كه فكر مىكنند از درس خواندن راحت‌تر است ، بسيار مشكل مىباشد . منظور از تقوا در اين مرحله ، همان خلوص در همه حركات و سكنات زندگى است كه اگر دقت شود بسيار مشكل است . خوردن و خوابيدن و نگاه كردن و نوشتن و سخن گفتن و حتى سكوت ، همه و همه بدون غفلت ، و با توجه به اللَّه و براى اللَّه ، كارى است كه به زبان آسان است ! و اگر خلوص چهل شبانه روز را شامل فكر و خيال و قواى باطنى هم بگيريم كه ديگر هيچ . . . اين مسأله ، معصيت نكردن نيست ، مسأله‌ى تداوم يك عشق روحى در همه‌ى حالات است . از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله