الشيخ محمد علي الگرامي القمي

78

مذهب (فارسى)

تجرد حافظه شما مفاهيم كلى چون انسان و در و ديوار و حيوان و غيره را تصور مىكنيد و اين مفاهيم به هيچ وجه قابل تقسيم نيستند . اگر در ذهن خود پس از تصور انسان مثلًا ، دو گروه خاص از انسانها را تصور كنيد آن تصوير مفهومى اول ، را تقسيم نكرده‌ايد ، آن تصوير در جاى خودش محفوظ است دو تصوير تازه علاوه شده است . خود مفهوم هم دو قسمت نشده كه نصف مفهوم اين طرف و نصف ديگرش طرف ديگر باشد در هر طرف ، تمام مفهوم در يك گروه افراد موجود است اين گروه انسانها نيم انسان نيستند و آن گروه ديگر نيم انسان ديگر . خوب دقت كنيد . ادراكات كمى اتصال ( چون خط و سطح ) شاهد ديگرى بر تجرد علم هستند . ما در ذهن خود تصويرى از سطح و خط داريم يعنى روى جسم كه فقط دو بعد دارد - طول و عرض - و طرف آن كه فقط يك بعد دارد ( يعنى طول فقط ) . در حالى كه اين مقادير هندسى در خارج وجود ندارند زيرا در خارج همه اجسام داراى خلل هستند و اجزائش از هم فاصله دارند كه اگر فواصل ذرات اتمى اجسام را به فرض بخواهند پر كنند جسمى كه به اندازه يك انسان است اين قدر كوچك مىشود كه قابل ديدن نيست . به هر حال در خارج ، خط و سطح كه « كم متصل » هستند اصلا تحقق ندارند ، زيرا اتصال واقعى تحقق ندارد و ليكن در ذهن تصور مىشوند . اگر جايگاه اين تصورات در مادهء مغز ( سلول ) بود آنجا هم