دشوارتر از جنگهاى زمان ايشان بود ، پيامبر ( ص ) به على ( ع ) فرمود : « انا اقاتلهم على التنزيل وأنت تقاتلهم على التأويل » ، جنگ بر تنزيل راحت است ، جنگ بر تأويل سخت است ، جنگ براصل قرآن واستقرار قرآن سخت است ، اما جنگ بر تعيين مصاديق قرآن كه قرآن چه كسى را مى خواهد طرد كند ، و چه كسى را مى خواهد بپذيرد ؟ سخت تر است و امتياز حق از باطل براى خيلى افراد ، خيلى دشوار است ، كه اين مقامِ تأويل است . يكى از اسامى خداوند ، يا فاصل است . درست است كه پيغمبر ( ص ) هم به نوعى ، فاصل بين كفرواسلام است ، اما فصلى كه على ( ع ) كرده است ، خيلى دشوارتر است ؛ فصل بين مؤمن ومنافق ، وآنهايى كه مخالف بودند - ناكثين ، قاسطين ومارقين - خيلى دشوار است ، درجبهه جمل زن پيغمبر ( ص ) مقابل على ( ع ) است ، و اين فرق دارد با زمانى كه در مقابل ، ابوسفيان وابوجهل است ، در جنگ نهروان هم افرادِ به ظاهر مقدس ، با پيشانى هاى پينه بسته ، و در حقيقت ، گول خورده ها ، اينها مقابل على ( ع ) هستند ، با علايم سجده ، درجنگ صفين هم با معاويه - كه او را خال المؤمنين مى گفتند - و سياستمدارعجيب وغريبى مانند عمروعاص همراهش بود بسيارى از مردم در نقاط مختلف كشور پهناور اسلامى آن روز ، على ( ع ) را