فرق حركت توسطيه و قطعيه اين دو حركت با يك ديگر چند فرق دارند كه بعضى از آن‌ها به شرح زير است : 1 - حركت قطعيه مركب است از اجزا ، گرچه اجزاى بالقوه باشد ، ولى حركت توسطيّه بسيط است و همان حالت وسط بودن است . 2 - حركت قطعيه منطبق بر زمان است يعنى هر جزء از اجزاى بالقوة حركت منطبق مىشود بر لحظه‌اى از لحظات زمان ؛ ولى حركت توسطيه بر زمان تطبيق نمىشود ، به اين معنا كه قسمتى از حركت توسطيه بر قسمتى از زمان تطبيق نمىگردد ، چون حركت توسطيه در هر لحظه از لحظات به تمام معنى هست و در هر آنى از آنات ، شىء متحرك بين مبدأ و منتهى است . 3 - در حركت قطعيه كه مسأله انطباق مطرح است ، اجزاى بالقوه لحظه به لحظه موجود شده ، سپس فانى مىشوند . و لذا هيچ لحظه‌اى با لحظه بعدى قابل اجتماع نيست و ليكن حركت توسطيه چون بسيط است ، مادامى كه حركت وجود دارد ، فنا و عدم در آن راه ندارد . كدام يك از اين دو حركت وجود دارند ؟ در باب حركت ، اختلافى است كه كدامين حركت از اين دو وجود دارند ؟ عده‌اى گفته‌اند : آن چه كه وجود دارد حركت ، توسطيه است و گروهى ديگر از وجود حركت قطعيه سخن گفته‌اند . ليكن به طور اجمال بايد گفت كه : حركت قطعيه در خارج است و حركت توسطيه منتزع از حركت قطعيه است . از آن جا كه حركت قطعيه به معناى قطع مراحل است ، پس همه