الشيخ محمد علي الگرامي القمي

56

نگاهى نو به ملاك حرمت ربا و حيل (فارسى)

الصلاة . . . » . يعنى شراب نوشيدن بازدارنده‌ى از ياد خدا و نماز است ، و بعد كسى ادعا كند كه من فقط يك قطره مىنوشم و بىترديد اين مقدار نمىتواند هيچ ضررى نسبت به آن چه گفته شد داشته باشد . در فرض اين‌كه حتى اين قطره واقعاً بىاثر باشد نيز ، عمل مزبور ، باعث بروز قانون شكنى مىشود و راه‌براى فرار از قانون پيدا مىشود . بنابراين ، وضع قوانين بايد به گونه‌اى جزمى و غير قابل نقض باشد مانند آن چه كه در قانون حكومت نظامى مىبينيم كه مثلًا مىگويد : از ساعت هفت شب تا پنج بامداد هيچ كس حق حضور در معابر عمومى را ندارد حال اگر كسى به اين دليل كه : من پيرمرد افتاده‌اى هستم و خطرى براى كسى ندارم ، در ساعات ممنوع به خيابان بيايد ؛ او هم دستگير خواهد شد ، چرا كه اگر قانون شكنى صورت گيرد ، بهانه‌اى به دست ديگران ، براى ناديده گرفتن قوانين خواهد داد . قرض ماليت نكته‌ى ديگر كه درباره‌ى وام قابل بررسى است اين است كه آيا مىتوان قرارداد قرض را بر اساس « ماليت » تنظيم نمود ؟ مثلًا هنگام قرارداد ، پرداخت كننده‌ى وام مىتواند بگويد : من قيمت يك كيلوگرم