الشيخ محمد علي الگرامي القمي
57
نگاهى نو به ملاك حرمت ربا و حيل (فارسى)
برنج را به شما قرض مىدهم ؟ در چنين صورتى ، وام به جاى اينكه به ذات شىء تعلق گيرد به ارزش و ماليتى كه شىء دارد تعلق خواهد گرفت ؟ « ماليت » اشياء را بر چه اساس بايد مشخص نمود ؟ اجناس مختلف داراى ويژگىهاى گوناگونى هستند ، كالاهايى كه در بازار خريد و فروش مىشوند ، اتومبيل ، سكه ، و . . . ، كدام مىتوانند ملاك تعيين ماليت قرار گيرند ؟ و آيا مىتوان گفت كه دو طرف قرارداد مىتوانند كالاى مورد نظر براى تشخيص ملاك ماليت را مشخص كنند ؟ اگر بگوييم ماليت بر اساس قيمت بازار همان جنس ( پول ) مورد قرض معين مىكنيم ، مىگوييم آن هم در آينده معلوم نيست و اين غرر مىباشد . در كشورهايى كه از اقتصاد با ثبات و پويا برخوردارند ، افزايش قيمت كالاها معمولًا به كندى و به طور يكسان صورت مىگيرد ، در چنين شرايطى ، مىتوان شرط بقاء ماليت را بهطور تقريبى لحاظ نمود اما در كشورهايى كه داراى اقتصاد بيمار هستند ، تورم و نوسان قيمت كالاهاى مختلف زياد است ؛ ملاك ما در يك اقتصاد سالم و با ثبات ، مىتواند تا حدودى ماليت باشد ، اما در اقتصاد بيمار ، اين دو طرف قرارداد هستند كه بايد تعيين