يك از اين دو بعد بيع خواهد بود ، ناگزير از بيان ابعاد مزبور هستيم . بيع انشايى يا بعد انشايى بيع ، مربوط به هنگام انعقاد معامله و كيفيت انشاى قرارداد از سوى فرد داراى صلاحيت انعقاد قرارداد ( مكلف ) است ؛ و كسى كه در حال انجام معامله‌اى است موظف است صيغه و عبارت قرارداد را به گونه‌اى منعقد و بيان كند كه شائبه‌ى ربا به وجود نيايد . تبادل و بيع حقيقى مسببى ( بعد واقعى بيع ) عبارت از معامله‌ى واقعى است كه عقلا آن را اعتبار مىكنند و شارع نيز آن را پس از اعتبار عقلا ، اعتبار و تأييد مىكند . بنابراين در چنين موردى ، انشاى بيع از سوى شخص مكلف ، پس از اعتبار عقلا و شارع ، به عنوان زمينه و موضوعى براى بيع عقلايى ، تلقى مىشود . با توجه به آن چه ذكر شد ، بعد نخست بيع كه مربوط به چگونگى بيان صيغه در هنگام انعقاد قرارداد است « تبادل انشايى » و بعد دوم كه معطوف به حقيقت بيع است يعنى همان چيزى كه مسبب از انشاء شخص و اعتبار عقلا و شرع مىباشد « تبادل واقعى » محسوب مىشود . به عقيده‌ى ما ادله‌اى كه درباره‌ى شرايط بيع ، به