مسئله 311 - كسى كه بترسد كه اگر وضو بگيرد ، مريض شود يا اگر آب را به مصرف وضو برساند به تشنگى خطرناكى دچار شود نبايد وضو بگيرد و بايد تيمّم كند و اگر وضو گرفت معصيت كرده احتياطاً اكتفا به وضو نكند گرچه اقوى كفايت است . و اگر نداند كه آب براى او ضرر دارد و وضو بگيرد و بعد بفهمد ضرر داشته ، احتياط آن است كه علاوه بر وضو تيمّم نيز بنمايد و اگر با آن وضو نماز را بجا آورده تيمّم نيز بنمايد و نماز را اعاده كند و اگر بعد از وضويى كه با جهل به ضرر گرفته ضرر رفع شد احتياطاً دوباره وضو بگيرد . ليكن اظهر كفايت همان وضو است و احتياجى به تيمّم و وضو جديد و اعاده نماز نمىباشد . مسئله 312 - اگر رساندن آب به صورت و دستها به مقدار كمى كه وضو با آن صحيح است ضرر ندارد و بيشتر از آن ضرر دارد ، بايد با همان مقدار وضو بگيرد . شرط سيزدهم - آنكه در اعضاى وضو مانعى از رسيدن آب نباشد . مسئله 313 - اگر زير ناخن چرك باشد ، وضو اشكال ندارد ولى اگر ناخن را بگيرد ، بايد براى وضو آن چرك را بر طرف كند ، و نيز اگر ناخن بيشتر از معمول بلند باشد ، به احتياط واجب بايد چرك زير مقدارى را كه از معمول بلندتر است بر طرف نمايد . مسئله 314 - اگر در صورت و دستها و جلوى سر و روى پاها بواسطه سوختن يا چيز ديگر برآمدگى پيدا شود ، شستن و مسح روى آن كافى است و چنانچه سوراخ شود ، رساندن آب به زير پوست لازم نيست بلكه اگر پوست يك قسمت آن كنده شود لازم نيست آب را به زير قسمتى كه كنده نشده برساند ، ولى چنانچه پوستى كه كنده شده گاهى به بدن مىچسبد و گاهى بلند مىشود احتياطاً بايد آن را قطع كند يا آب را به زير آن برساند . مسئله 315 - اگر انسان شكّ كند كه به اعضاى وضوى او چيزى چسبيده يا نه ، چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد ، مثل آنكه بعد از گلكارى شكّ كند گل بدست او چسبيده يا نه ، بايد وارسى كند ، يا به قدرى دست بمالد كه اطمينان پيدا كند كه اگر بوده بر طرف شده يا آب به زير آن رسيده است . مسئله 316 - جايى را كه بايد شست و مسح كرد هر قدر چرك باشد ، اگر چرك آن مانع از رسيدن آب به بدن نباشد اشكال ندارد ، و همچنين است اگر بعد از گچكارى و مانند آن چيز سفيدى كه جلوگيرى از رسيدن آب به پوست نمىنمايد بردست بماند ولى اگر شكّ كند كه با بودن آنها آب به بدن مىرسد يا نه ، بايد آنها را بر طرف كند .