الشيخ محمد علي الگرامي القمي
530
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
بگويد : تا ده سال وقف باشد و بعد از آن نباشد ، يا بگويد : تا ده سال وقف باشد ، بعد پنج سال وقف نباشد و دوباره وقف باشد ، وقف بودنش محلّ اشكال است و لازم نيست به آن عمل شود گرچه احوط استحبابى اين است كه بر طبق آن عمل كنند . مگر جاهايى كه از نظر ديگر ، احتياط بر خلاف آن باشد ، مثل اينكه واقف از دنيا رفته و وارث صغير داشته باشد . ولى اگر در صيغه وقف ذكر مدّت خاصّى نشود ليكن وقف بر چيزى يا كسى بشود كه پس از مدّتى از بين برود وقف صحيح است . مسئله 3002 - وقف در صورتى صحيح است كه مال وقف را به تصرّف متولّى وقف ، يا كسى كه براى او وقف شده ، يا وكيل ، يا ولى او بدهند ، ولى اگر چيزى را بر اولاد صغير خود وقف كند و به قصد اينكه آن چيز ، وقف آنان باشد ، از طرف آنان نگهدارى نمايد وقف صحيح است . مسئله 3003 - اگر مسجد را وقف كنند ، بعد از آنكه واقف به قصد واگذار كردن اجازه دهد كه در آن مسجد نماز بخوانند ، همين كه يك نفر در آن مسجد نماز خواند ، وقف درست مىشود . و همچنين است اگر آن را تحويل متولّى بدهد . مسئله 3004 - وقف كننده بايد مكلّف و عاقل و با قصد و اختيار باشد و شرعاً بتواند در مال خود تصرّف كند . بنابراين ، سفيهى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند ، چون حقّ ندارد در مال خود تصرّف نمايد ، اگر چيزى را وقف كند صحيح نيست . و همچنين است بدهكارى كه از طرف حاكم شرع ممنوع التّصرّف در مالش شده است . مسئله 3005 - اگر مالى را براى كسانى كه به دنيا نيامدهاند وقف كند صحيح نيست ، ولى وقف براى اشخاصى كه بعضى از آنان به دنيا آمده و بعضى هنوز به دنيا نيامدهاند ، مثل وقف بر اولاد موجود و نسلشان صحيح است ، و آنان كه به دنيا نيامدهاند ، بعد از آمدن به دنيا با ديگران شريك مىشوند . مسئله 3006 - اگر چيزى را برخودش وقف كند ، مثل آنكه دكّانى را وقف كند كه عايدى آن را به مصرف زندگى خود برساند صحيح نيست ، بلكه اگر آن را وقف كند كه عايدى آن را بعد از مرگ او خرج مقبرهاش نمايند نيز محلّ اشكال است ، مگر اينكه مورد استفاده ديگران هم باشد ولى وقف بر عنوانى كه خودش نيز جزء آنان مىباشد يا بعداً بشود صحيح است ، مثلًا وقف بر زوّار امام هشتم ( ع ) كه خودش هم از آنها باشد ، يا اگر مثلًا مالى را بر فقراء وقف كند و خودش فقير شود ، مىتواند از منافع وقف استفاده نمايد .