الشيخ محمد علي الگرامي القمي

531

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 3007 - اگر براى چيزى كه وقف كرده متولّى يا متولّيانى معيّن كند ، بايد مطابق قرارداد او رفتار نمايند ، و اگر معيّن نكند ، چنانچه بر افراد مخصوصى ، مثلًا بر اولاد خود وقف كرده باشد ، راجع به چيزهايى كه مربوط به مصلحت وقف است ، كه در نفع بردن طبقات بعد نيز دخالت دارد اختيار با حاكم شرع است ، و راجع به چيزهايى كه مربوط به نفع بردن طبقه موجود است اگر آنان بالغ باشند ، اختيار با خود آنان است ، و اگر بالغ نباشند ، اختيار با ولى ايشان است . و براى استفاده از وقف اجازه حاكم شرع لازم نيست . و اگر وقف عامّ ( مثل مسجد و مدرسه ) باشد و واقف متولّى معيّن نكرده باشد اختيار تعيين متولّى با حاكم شرع مىباشد . مسئله 3008 - اگر ملكى را مثلًا بر فقراء يا سادات وقف كند ، يا وقف كند كه منافع آن به مصرف خيرات برسد ، در صورتى كه براى آن ملك متولّى معيّن نكرده باشد ، اختيار آن با حاكم شرع است . مسئله 3009 - اگر ملكى را بر افراد مخصوصى ، مثلًا بر اولاد خود وقف كند ، كه هر طبقه‌اى بعد از طبقه ديگر از آن استفاده كنند ، چنانچه متولّى ملك آن را اجاره دهد و بميرد ، در صورتى كه مراعات مصلحت وقف يا مصلحت طبقه بعد را كرده باشد ، اجاره باطل نمىشود ، ولى اگر متولّى نداشته باشد و يك طبقه از كسانى كه ملك بر آنان وقف شده آن را اجاره دهند و در بين مدّت اجاره بميرند ، در صورتى كه طبقه بعد اجازه ندهند ، اجاره باطل مىشود ، و در صورتى كه مستأجر ، مال‌الاجاره تمام مدّت را داده باشد ، مال الاجاره از زمان مردنشان تا آخر مدّت اجاره را از مال آنان مىگيرد . مسئله 3010 - اگر ملك وقف ، خراب شود از وقف بودن بيرون نمىرود ، مگر در مواردى كه از عنوان منظور در وقف بيفتد ، مثل وقف باغ براى تفريح يا خانه براى سكونت ، كه در صورت خراب شدن امكان تفريح و سكونت نباشد ، و در اين صورت به ورثه برمىگردد . مسئله 3011 - وقف مشاع صحيح است ، و اگر تقسيم لازم باشد حاكم شرع يا متولّى وقف مىتواند با نظر اهل خبره ، سهم وقف را جدا كند . مسئله 3012 - اگر متولّى وقف خيانت كند ، و عايدات آن را به مصرفى كه معيّن شده نرساند ، چنانچه براى عموم وقف شده باشد اگر با تعيين ناظر امينى مىشود جلوى