الشيخ محمد علي الگرامي القمي

424

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 2451 - در مساقات بايد سهم هر كدام بطور مشاع ، مثلًا نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد ، و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد من از ميوه‌ها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار مىكند ، معامله باطل است . مسئله 2452 - بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند پس اگر كارى مانند آبيارى كه براى پرورش درخت و نمو ميوه‌ها لازم است باقى مانده باشد ، معامله صحيح است ، و گرنه اشكال دارد ، و كارهايى چون چيدن ميوه و نگهدارى آن كفايت نمىكند مسئله 2453 - بنابر احتياط مستحب معامله مساقات در بوته خربزه و خيار و مانند اينها صحيح نيست . گرچه اقوى صحّت است . مسئله 2454 - درختى كه از آب باران ، يا رطوبت زمين استفاده مىكند و به آبيارى احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن و كود دادن محتاج باشد ، معامله مساقات در آن صحيح است ، ولى چنانچه آن كارها در زياد شدن يا خوب شدن ميوه اثرى نداشته باشد معامله مساقات اشكال دارد . مسئله 2455 - دو نفر كه مساقات كرده‌اند ، با رضايت يكديگر مىتوانند معامله را بهم بزنند ، و نيز اگر در ضمن خواندن صيغه مساقات شرط كنند كه هر دو ، يا يكى از آنان حق بهم زدن معامله را داشته باشند ، مطابق قرارى كه گذاشته‌اند ، بهم زدن معامله اشكال ندارد ، بلكه اگر در معامله شرطى كنند و عملى نشود و اجبار مشروط عليه نيز ميسر نباشد كسى كه براى نفع او شرط كرده‌اند مىتواند معامله را به هم بزند . مسئله 2456 - اگر مالك بميرد ، معامله مساقات بهم نمىخورد و ورثه‌اش به جاى او هستند . مسئله 2457 - اگر كسى كه تربيت درختها به او واگذار شده بميرد چنانچه در عقد مباشرت خود عامل را قيد نكرده باشند ، ورثه‌اش به جاى او هستند ، و چنانچه خودشان عمل را انجام ندهند و اجير هم نگيرند و اجبار آنها هم ممكن نباشد حاكم شرع از مال ميّت اجير مىگيرد و حاصل را بين ورثه ميّت و مالك قسمت مىكند ، و اگر در ضمن عقد شرط كرده باشند كه خود او درخت‌ها را پرورش دهد ، مالك مىتواند عقد را به هم بزند ، يا راضى شود كه ورثه او يا كسى كه آنها اجيرش مىكنند ، درخت‌ها را پرورش دهد .