الشيخ محمد علي الگرامي القمي

418

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

قيمت آن چيست ، ولى اگر مال را معيّن نكند ، مثلًا بگويد : كسى كه اسب مرا پيدا كند ده من گندم به او مىدهم ، بنابر احتياط واجب بايد خصوصيات آن را كاملًا معيّن نمايد . مسئله 2430 - اگر جاعل ، مزد معينى براى كار قرار ندهد ، مثلًا بگويد : هر كس بچه مرا پيدا كند پولى به او مىدهم و مقدار آن را معيّن نكند ، جعاله صحيح نيست ، ولى چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد او را به مقدارى كه كار او در نظر مردم ارزش دارد بدهد مگر اين‌كه ظاهر كلام او اين باشد كه مبلغ كمترى را در نظر گرفته است و در اين صورت اگر دقيقا مقدار آن قابل تعيين نباشد بيش از مقدار متيقن طلب ندارد ولى احتياط آن است كه مصالحه شود . مسئله 2431 - اگر عامل ، پيش از قرارداد ، كار را انجام داده باشد ، يا بعد از قرارداد ، به قصد اين‌كه پول نگيرد انجام دهد ، حقى به مزد ندارد . مسئله 2432 - پيش از آنكه عامل شروع به كار كند جاعل و عامل مىتوانند جعاله را بهم بزنند . مسئله 2433 - بعد از آنكه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد جعاله را به هم بزند اشكال دارد و اگر بهم زد بايد مزد مقدار عملى را كه انجام داده به او بدهد . مسئله 2434 - عامل مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن عمل اسباب ضرر جاعل شود ، بايد آن را تمام نمايد . مثلًا اگر كسى بگويد هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به او مىدهم ، و دكتر جراحى شروع به عمل كند ، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ، بايد آن را تمام نمايد ، و در صورتى كه ناتمام بگذارد ، حقى به جاعل ندارد ، بلكه ضامن عيبى كه حاصل مىشود نيز هست . مسئله 2435 - اگر عامل ، كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل پيدا كردن اسب است كه تا تمام نشود براى جاعل هيچ فايده ندارد ، عامل نمىتواند چيزى مطالبه كند . و همچنين است اگر جاعل مزد را براى تمام كردن عمل قرار بگذارد ، مثلًا بگويد : هر كس لباس مرا بدوزد ده تومان به او مىدهم . ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام گيرد براى آن مقدار مزد بدهد ، جاعل بايد مزد مقدارى را كه انجام شده به عامل بدهد ، اگر چه احتياط اين است كه به طور مصالحه يكديگر را راضى نمايند .