الشيخ محمد علي الگرامي القمي
389
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
صيغه خريد و فروش مسئله 2292 - در خريد و فروش ، لازم نيست صيغه عربى بخوانند . مثلًا اگر فروشنده به فارسى بگويد : اين مال را در عوض اين پول فروختم ، و مشترى بگويد : قبول كردم ، معامله صحيح است ، البتّه با قصد انشاء ، يعنى به گفتن اين دو جمله ، مقصودشان خريد و فروش باشد نه شوخى مثلًا و يا خبر دادن از گذشته . مسئله 2293 - اگر در موقع معامله ، صيغه نخوانند ولى فروشنده در مقابل مالى كه از خريدار مىگيرد ، مال خود را ملك او كند و او بگيرد ، معامله صحيح است و هر دو مالك مىشوند . و به اين معامله مىگويند : معاطاة ( داد و ستد عملى . ) چنان كه امضاى اسناد معامله نيز حكم صيغه لفظى را دارد و صحيح است . خريد و فروش ميوهها مسئله 2294 - فروش ميوه پيش از پيدا شدن بر درخت جايز نيست مگر اينكه ميوه دو سال يا بيشتر را به اينطور بفروشند و يا چيزى از خارج به آن منضم كرده بفروشند ، و اگر اصل ميوه بر درخت ظاهر شد ولى هنوز گل آن نريخته و دانه محكم نشده و هنوز احتمال ريزش و آفت افتادن دارد مكروه است ، مگر اينكه چيزى به آن ضميمه شود و يا بيش از يكسال معامله شود ، ولى فروش ميوهاى كه گل آن ريخته و دانه بسته است ، به طورى كه معمولًا ديگر از آفت گذشته باشد ، پيش از چيدن صحيح است . چنانچه فروختن غوره و امثال آن بر درخت اشكال ندارد . البتّه پس از تخمين كارشناسانه مقدار ان . مسئله 2295 - اگر بخواهند ميوهاى را كه بر درخت پيدا شده پيش از آنكه دانه ببندد و گلش بريزد بفروشند ، بنابر احتياط مستحب چيزى از حاصل زمين ، مانند سبزيها و يا ضميمه ديگرى را كه ارزش دارد با آن بفروشند و يا ميوه بيش از يك سال را بفروشند . ولى معامله بدون اينها هم صحيح است گرچه مكروه است چنان كه گفته شد . مسئله 2296 - اگر خرمايى را كه زرد يا سرخ شده ، بر درخت بفروشند اشكال ندارد . ولى نبايد عوض آن را از خرماى همان درخت قرار دهند ، بلكه بنابر احتياط واجب بايد عوض را غير خرما قرار دهند . امّا اگر كسى يك يا چند درخت خرما در باغ يا خانه كس ديگر داشته باشد ، مىتواند مقدار آن را تخمين كنند و صاحب درخت ، آن را به صاحب ملك بفروشد و عوض آن را ، خرما قرار دهد چنانچه خرمايى را كه مىگيرد كمتر يا زيادتر از