و احتمال بت پرستى دارد هم ساختن او حرام و هم نگهدار ى و خريدو فروش به اين عنوان ، حرام و باطل مىباشد . مسئله 2263 - خريدن چيزى كه از قمار ، يا دزدى ، يا از معامله باطل تهيّه شده ، باطل و تصرّف در آن مال حرام است . و اگر كسى آن را بخرد بايد به صاحب اصليش برگرداند . مسئله 2264 - اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است به جاى روغن خالص بفروشد ، چنانچه آن را معيّن كند ، مثلًا بگويد : اين يك من روغن را مىفروشم ، معامله به مقدار پيى كه در آن است باطل مىشود . مشترى مىتواند معامله روغن را هم به هم بزند . ولى اگر آن را معيّن نكند بلكه يك من روغن كلى بفروشد ، بعد روغنى كه پيه دارد بدهد مشترى مىتواند آن روغن را پس بدهد و روغن خالص مطالبه نمايد . احكام رباى معاملى مسئله 2265 - اگر مقدارى از جنسى را كه با وزن يا پيمانه مىفروشند به زيادتر از همان جنس بفروشد - بيع مثل به مثل ، مثلًا يك من گندم را به يك من و نيم گندم بفروشد ربا و حرام و معامله باطل است . حتى اگر يكى از دو جنس ، سالم و ديگرى معيوب ، يا جنس يكى خوب و جنس ديگرى بد باشد ، يا با يكديگر تفاوت قيمت داشته باشند ، چنانچه بيشتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، باز هم ربا و حرام است . پس اگر مس درست را بدهد و بيشتر از آن مس شكسته بگيرد يا برنج صدرى را بدهد و بيشتر از آن برنج گرده بگيرد ، يا طلاى ساخته را بدهد و بيشتر از آن طلاى نساخته بگيرد ، ربا و حرام است . مسئله 2266 - اگر چيزى را كه اضافه مىگيرد غير از جنسى باشد كه مىفروشد ، مثلًا يك من گندم به يك من گندم و يك ريال پول بفروشد باز هم ربا و حرام است ، بلكه اگر چيزى زيادتر نگيرد ، ولى شرط كند كه خريدار عملى براى او انجام دهد باز هم ربا و حرام مىباشد . مسئله 2267 - در بيع مثل به مثل ، اگر قيمتها با هم اختلاف داشته باشد و بخواهند از بيع مثل به مثل با زياده فرار كنند حيله جايز است . مثلًا اگر يك خروار گندم خوب ، ارزش دو خروار گندم بد را دارد و مىخواهند يك خروار خوب بدهند و دو خروار بد بگيرند در اين مورد اگر چيزى غير جنس به يك خروار ضميمه كنند كه از بيع مثل به مثل با زياده فرار