الشيخ محمد علي الگرامي القمي

373

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 2205 - بنابر اقوى در امر به معروف و نهى از منكر ، قصد قربت معتبر نيست . بلكه مقصود ، اقامه واجب ، و جلوگيرى از حرام است . ولى اجر و ثواب متوقف بر قصد قربت مىباشد . مثل همه واجبات غير عبادى . مسئله 2206 - در اين وظيفه الهى فرقى بين موارد خلاف از نظر گناه صغيره يا كبيره نيست . مسئله 2207 - اگر كسى تصميم به كار خلافى بگيرد و احتمال قوى بدهيم كه موفق نمىشود ، نهى از منكر واجب نيست . شرايط امر به معروف و نهى از منكر مسئله 2208 - كسى كه مىخواهد امر و نهى كند بايد معروف را از منكر تشخيص دهد . پس جاهل به معروف و منكر حق ندارد ، بلكه نمىتواند امر به معروف و نهى از منكر كند . و اگر انسان بداند كه كسى يا كسانى فعل منكرى را انجام مىدهند و نداند كدام يك از كارهاى آنان حرام و منكر است لازم است ، به هر حال جلو كار حرامشان را با توسل به ديگران كه تشخيص مىدهند يا با يادگيرى و تحقيق خود بگيرد . مسئله 2209 - اگر مسئله اختلافى باشد و احتمال بدهد كه كار شخص به عقيده اجتهادى يا تقليدى خودش جايز است ، امر و نهى او جايز نيست . مسئله 2210 - اگر شخصى روى جهل به موضوع ، ارتكاب خلاف مىكند لازم نيست او را متوجّه كنند ، مگر اين‌كه از امور مهمه باشد ، مثل اين‌كه شخص محترمى را به خيال اين‌كه دشمن است بخواهد بكشد . مسئله 2211 - در وجوب امر به معروف و نهى از منكر چند چيز شرط است : اول : آنكه احتمال بدهد امر و نهى او تأثير مىكند . پس اگر بداند اثر نمىكند واجب نيست . ولى اگر بداند يا احتمال دهد كه امر و نهى حالا ، در آينده اثر خواهد كرد واجب است . دوم : آنكه بداند يا مطمئن شود كه شخص معصيت كار كه اينك معصيت را انجام داده است بنا دارد معصيت خود را تكرار كند . ولى اگر بداند يا احتمال عقلائى بدهد كه ديگر تكرار نمىكند واجب نيست . سوم : آنكه در امر و نهى ، مفسده مهم‌تر نباشد . پس اگر بداند يا احتمال عقلائى بدهد كه اگر امر يا نهى كند ضرر جانى يا عرضى و آبروئى يا مالى قابل توجّه به او يا خويشان و