الشيخ محمد علي الگرامي القمي
220
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
4 - كثيرالشّك ( كسى كه زياد شكّ مىكند ) مسئله 1232 - اگر براى انسان حالتى پيدا شده باشد كه نتواند سه نماز پشت سرِ هم بدون شكّ بخواند كثيرالشّك است و بايد به شكّ خود اعتنا نكند . و اتّحاد مورد شكّ هم لازم نيست . ليكن اگر شكّ او هميشه در يك چيز است در چيزهاى ديگر كثيرالشّك نمىباشد . مسئله 1233 - كثيرالشّك به آنطور كه به نفع اوست عمل مىكند بنابراين هرگاه كثيرالشّك در بجا آوردن چيزى شكّ كند ، بايد بنا بگذارد كه آن را بجا آورده مگر اينكه اگر آن را بجا آورده باشد نماز باطل باشد كه در اين صورت ، بايد بنا بگذارد كه آن را انجام نداده ، مثلًا اگر شكّ كند كه يك ركوع كرده يا بيشتر ، چون با زياد شدن ركوع نماز باطل است بايد بنا بگذارد كه بيشتر از يك ركوع نكرده است . مسئله 1234 - كسى كه در يك چيز نماز زياد شكّ مىكند ، چنانچه در چيزهاى ديگر نماز شكّ كند ، بايد به آن اعتنا كرده به دستور آن رفتار نمايد مثلًا كسى كه زياد شكّ مىكند سجده كرده يا نه اگر در بجا آوردن ركوع شكّ كند ، بايد به دستور آن عمل نمايد يعنى : اگر ايستاده ركوع را بجا آورد ، و اگر به سجده رفته اعتنا نكند . مسئله 1235 - كسى كه در نماز مخصوصى مثلًا در نماز ظهر زياد شكّ مىكند اگر در نماز ديگر مثلًا در نماز عصر شكّ كند ، بايد به دستور شكّ رفتار نمايد . مسئله 1236 - كسى كه وقتى در جاى مخصوصى نماز مىخواند ، زياد شكّ مىكند ، اگر در غير آنجا نماز بخواند و شكّى براى او پيش آيد ، بايد به دستور شكّ عمل نمايد . مسئله 1237 - اگر انسان شكّ كند كه كثيرالشّك شده يا نه ، بايد به دستور شكّ عمل نمايد . و كثيرالشّك تا وقتى يقين نكند كه به حال معمول مردم برگشته ، بايد به شكّ خود اعتنا نكند . مسئله 1238 - كسى كه زياد شكّ مىكند ، اگر شكّ كند ركنى را بجا آورده يا نه و اعتنا نكند ، بعد يادش بيايد كه آن را بجا نياورده ، چنانچه مشغول ركن بعد نشده ، بايد آن را بجا آورد و اگر مشغول ركن بعد شده ، نماز باطل است ، مثلًا اگر شكّ كند ركوع كرده يا نه و اعتنا نكند ، چنانچه پيش از سجده دوّم يادش بيايد كه ركوع نكرده ، بايد ركوع كند و نماز را تمام نمايد ، و احتياط مستحب آن است كه نماز را دوباره بخواند ، و اگر در سجده دوّم يادش بيايد ، نمازش باطل است .