را تمام كند و بعد نماز عشا را بخواند و اگر به ركوع ركعت چهارم رفته بايد نماز را تمام كند ، بعد نماز مغرب را بخواند و احتياط لازم آن است كه بعد از مغرب نماز عشا را اعاده نمايد امّا اگر تمام آنچه را خوانده در وقت مخصوص نماز مغرب خوانده باشد و پيش از ركوع ركعت چهارم يادش بيايد ، مىتواند احتياطاً نيّت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را تمام كند و دوباره نماز مغرب و بعد از آن عشا را بخواند و مىتواند رها كند و هر دو نماز را به ترتيب بجا آورد . مسئله 769 - آخر وقت نماز عشا نصف شب است . به اين معنى كه نبايد عمداً تأخير شود و بنابراحتياط واجب شب را بايد از اوّل غروب تا اذان صبح حساب كرد نه تا اوّل آفتاب . « 1 » مسئله 770 - چنان كه ذكر شد نبايد عمداً از نصف شب تأخير شود ، ولى اگر از روى معصيت يا بواسطه عذرى نماز مغرب يا نماز عشا را تا نصف شب نخواند ، بنابر احتياط واجب ، بايد تا قبل از اذان صبح بدون اين‌كه نيّت اداء و قضا كند به قصد ما فى الذّمّه بجا آورد ، گرچه احتمال قوى آنست كه در مورد ضرورت و عذر تا طلوع فجر وقت باقى باشد . وقت نماز صبح مسئله 771 - نزديك اذان صبح از طرف مشرق ، سفيده‌اى رو به بالا حركت مىكند كه آن را فجر اوّل گويند ، موقعى كه آن سفيده پهن شد فجر دوم ، و اوّل وقت نماز صبح است و فرقى هم بين شبهاى مهتاب و غيره نيست ، گرچه در مهتاب سفيدى به زودى معلوم نمىشود ولى وقتى زمان آن را با ساعت دقيق بدانيم طبق همان مىتوان عمل نمود . و آخر وقت نماز صبح موقعى است كه آفتاب بيرون مىآيد . احكام وقت نماز مسئله 772 - موقعى انسان مىتواند مشغول نماز شود كه يقين كند ، يا اطمينان حاصل نمايد وقت داخل شده است ، يا اذان گوى وقت شناس مورد وثوق اذان بگويد يا دو مرد عادل به‌داخل شدن وقت خبر دهند و اذان و اقامه نماز را هم پيش از وقت نمىتوان گفت .

--> ( 1 ) - بنابر اين تقريباً يازده ساعت و يك ربع بعد از ظهر شرعى ، آخر وقت نماز مغرب و عشا است . البتّه طبق فصول سال قدرى تفاوت مىكند .