الشيخ محمد علي الگرامي القمي
55
درباره مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)
ارزش نداشته است و اين تفاوت 200 تا 1000 تومان به وسيلهء كار ، كارگر انجام شده است ، در حالى كه كارفرما فقط 400 تومان فى المثل به كارگران داده 400 تومان باقى را به عنوان اينكه كارفرما و صاحب ماشين است بر مىدارد ، كه در حقيقت معادل 50 ساعت كار كارگران را دزديده است ، كه اصطلاحاً زمان اضافى ناميده مىشود . چنان كه 50 ساعت پرداخته شده را « زمان لازم » مىگويند و مجموع زمان اضافى كه به جيب كارفرما ريخته مىشود و زمان لازم كه به كارگر مىرسد كلّ زمان توليد ناميده مىشود زمان اضافى « ظرف » ارزش اضافى است كه همچون نزولى به جيب كارفرماى نزولخوار سرازير مىگردد اين تفسيرى بود فشرده از ارزش اضافى و زمان اضافى و زمان لازم ، كه از اصطلاحات ماركس مىباشد . دقيقتر اينكه زمان لازم و اضافى را با مقياس نيازهاى كارگر بسنجيم نه با مقياس قيمت مبادله ، يعنى فى المثل اگر 50 ساعت كار براى تأمين نيازمنديهاى دو كارگر مزبور كفاف مىدهد ، پنجاه ساعت را زمان لازم مىگويند ، و پنجاه ساعت علاوه كه محصولش به جيب كارفرما ريخته مىشود ، زمان اضافى خوانده مىشود و ارزشى كه كارگر در اين زمان اضافى مىآفريند ارزش اضافى مىنامند . اين را ارزش اضافى مطلق مىگويند ، ارزش اضافى نسبى هم داريم و آن