الشيخ محمد علي الگرامي القمي
31
حاكميت و قانون اساسى در اسلام (فارسى)
منابع قانون اساسى اسلام 1 - قرآن نخستين منبع قانون اساسى اسلام ، قرآن است كه خداى تعالى احكام و قواعد دين خود را در آنجا بيان فرموده و نه تنها انسان را در كارهاى فردى و روش شخصىاش راهنمائى مىكند بلكه احكامى اساسى و دستوراتى قاطع براى اصلاح و نظم قسمتهاى مختلف زندگى اجتماعى دارد ، و همچنين تمام مواد اساسنامهاى را كه مسلمانان براى تشكيل دولت بدان محتاجند و هدفهائى كه بايد منظور دولت باشد بيان شده است . 2 - گفتارهاى پيغمبر صلى الله عليه و آله دومين منبع قانون اساسى ، اسلام ، احاديث نبوى است كه براى ما روشن مىكند پيغمبر صلى الله عليه و آله چگونه احكام و قوانين قرآن را در بلاد عربى اجرا مى فرمود ، و چطور طرز فكر اسلام را در قالب عمل ريخت و اجتماع اسلامى را بر اساس اين طرز فكر تشكيل داد ، و آنگاه اين اجتماع را منظم نموده به صورت دولتى كامل در آورد و سپس قسمتهاى مختلف آن راتربيت نمود . اين امور و مشابه آن را ما جز از راه اين احاديث نمىتوانيم بدست آوريم . به وسيلهى اين احاديث مىتوانيم وجههى حقيقى قرآن را هم بفهميم زيرا اينها سوابق گرانبهائى از اساسنامهى اسلامى را در اختيار ما مىگذارند ، تطبيق عملى مبانى قرآن را بر حالات مختلف اجتماع نشان مىدهد و بدين وسيله ما به يك مجموعهى بزرگ و مهمى از مدارك قانون اساسى اسلام مىرسيم .