روز ، بدون هيچ‌گونه نشانه‌اى ، از اقيانوس به خانهء خود مراجعت كرد . « 1 » مار ماهىها همين‌كه به سن رشد مىرسند ، در هر رودخانه و بركه و در هر گوشه‌اى كه باشند ، به طرف نقطه‌اى در جنوب جزاير برمودا حركت مىكنند و در آنجا ، در اعماق ژرف اقيانوس ، تخم‌گذارى مىكنند و در همان جا مىميرند . آن عدّه از مار ماهىها كه از اروپا مىآيند ، هزاران ميل مسافت را در دريا مىپيمايند تا به اين نقطه مىرسند . بچه‌هاى مار ماهى كه هنگام تولّد از هيچ كجاى عالم خبرى ندارند و فقط خود را در صحرايى بىپايان از آب ديده‌اند ، شروع مىكنند به مراجعت به وطن اصلّى خويش و پس از عبور از درياهاى بىپايان و غلبه بر طوفانها و امواج و جزر و مدّها ، دوباره به همان رودخانه يا بركه‌اى كه والدين آنها از آنجا آمده‌اند برمىگردند به طورى كه همهء نهرها و درياچه‌هاى جهان ، هميشه پر از مار ماهى است . اين مار ماهىهاى جوان پس از آنكه به زحمات و مشقات فراوان خود را به موطن اصلّى رساندند ، در آنجا نشوونما مىكنند و چون به سن رشد رسيدند ، برطبق همان قوانين مرموز و لا ينحلّ ، به نزديكى جزاير برمودا بر مىگردند و اين دور و تسلسل را از سر مىگيرند . اين حسّ جهت‌يابى و بازگشت به موطن اصلّى از كجا سرچشمه گرفته است ؟ هرگز تاكنون هيچ مار ماهى متعلق به سواحل آمريكا ، در آبهاى اروپا ديده نشده و هيچ مار ماهى اروپايى هم در سواحل آمريكا شكار نشده است . براى اينكه

--> ( 1 ) . ر . ك : « جهان چنان كه مىشناسيم » از سرى نشريات سازمان جغرافياى ايران .