الشيخ محمد علي الگرامي القمي
74
خدا در نهج البلاغه (فارسى)
مار ماهى اروپا وقت كافى براى رسيدن به جزاير برمودا و پيمودن عرصهء درياها را داشته باشد ، دورهء رشد را به يك سال و گاهى هم بيشتر ، بالا برده است . « 1 » هدايت غريزى موجودات از منظر قرآن و نهج البلاغه در قرآن كريم و نهج البلاغه ، تدبير الهى موجودات و راهنمايى آنها به سوى آينده ، تنها به جانداران اختصاص نمىيابد بلكه حركت تكاملى تمامى موجودات و مخلوقات ، از رهگذر لطف و تدبير الهى به انجام مىرسد : « فقضيهنّ سبع سموات فى يومين و أوحى فى كلّ سماء أمرها » « 2 » ؛ سپس در دو روز آنها را هفت آسمان ساخت و برنامهء هر آسمان را بدان وحى نمود . « يومئذ تحدّث أخبارها بانّ ربّك أوحى لها » « 3 » ؛ در آن روز زمين اخبارش را حكايت مىكند ، چون خدايت به او وحى نموده است . « و اوحى ربّك الى النّحل ان اتّخذى من الجبال بيوتا » « 4 » ؛ خدايت به زنبور عسل وحى كرد كه از كوهها خانه انتخاب كن . « الّذى خلق فسوّى ، و الّذى قدّر فهدى » « 5 » ؛ خدايى كه آفريد و آراست ،
--> ( 1 ) . راز آفرينش انسان ، موريسن ، كرسى آ ، ص 81 . ( 2 ) . سوره فصلت ، آيه 12 . ( 3 ) . سوره زلزله ، آيه 5 . ( 4 ) . سوره نحل ، آيه 68 . ( 5 ) . سوره اعلى ، آيه 3 .