الشيخ محمد علي الگرامي القمي

59

خدا در نهج البلاغه (فارسى)

ديدگاه يك زيست‌شناس و گياه‌شناس « راسل چارلز آرتيست » « 1 » مىگويد : مطالعهء سلول زنده ، يكى از تجارب شگفت‌آور است . يك تكه از برگ ايلوديا « 2 » را روى شيشه ميكروسكوپ بگذاريد و با يك عدسى قوى به آن نگاه كنيد ، آن وقت منظرهء زيبا و منظمى از حيات در آن مشاهده خواهيد كرد ؛ هر كدام از سلولها ساختمان قشنگى دارد . معمولا انتهاى برگ داراى دو طبقه سلول است ، ولى اگر دقّت كنيم خواهيم ديد كه سلولها از همديگر جدا هستند و هر كدام استقلالى كاملى دارند . جدار سلولها ، كه آنها را از هم جدا مىسازد ، سفت است و تغيير نمىكند . هر برگ از صدها هزار سلول ، كه مانند آجرهاى يك ساختمان روى هم چيده شده‌اند ، تشكيل يافته است . هستهء مركزى ، كه جسمى است تيره و در داخل سلول قرار گرفته و روبانى از سيتوپلاسم آن را احاطه كرده ، اغلب به دشوارى ديده مىشود . در اطراف سلول ، غشايى وجود دارد و معمولا ديده نمىشود چون به پروتلاسم چسبيده است . ولى اگر روى شيشه‌اى كه در زير عدسى ميكروسكوپ واقع شده آب نمك غليظى بريزيم ، غشا رؤيت مىشود . در سلول گياهى حركت وجود دارد . با اينكه در ظاهر ، برگ يك نبات محكم به نظر مىرسد ، در داخل سلول گياهى ، در پوستهء سيتوپلاسم ،

--> ( 1 ) . Russell charles Artist ( 2 ) . Elodea