الشيخ محمد علي الگرامي القمي

56

خدا در نهج البلاغه (فارسى)

و ضرورى آب و بخار آب را از اقيانوسها به خشكيها منتقل مىسازد تا قاره‌ها به صورت زمينهاى خشك و غير قابل زندگى در نيايد . بدين ترتيب بايد كه اقيانوسها و جو زمين را ، چرخ لنگرى براى زمين دانست . آب از چهار ويژگى مهمّ و سرنوشت‌ساز برخوردار است كه از رهگذر آن ، زندگى در اقيانوسها و درياها و رودخانه‌ها از نابودى مىرهد . اين ويژگيها عبارتند از : 1 - جذب اكسيژن فراوان در دماى پايين . 2 - بزرگ‌ترين وزن مخصوص آن در چهار درجه بالاى درجه يخ بستن است و به همين جهت ، آب درياچه‌ها و رودخانه‌ها به حالت مايع باقى مىماند . 3 - كمتر بودن وزن مخصوص يخ از آب كه به موجب آن ، يخ در سطح آب قرار مىگيرد و فرونمىرود . 4 - وقتى آب منجمد مىشود ، از خود مقادير زيادى حرارت پس مىدهد . اگر زمين به كوچكى ماده و قطر آن 4 / 1 قطر كنونى بود ، نيروى جاذبه آن 6 / 1 جاذبهء كنونى ، مىشد و توان نگاهدارى دو عنصر مهم و حياتى آب و هوا را از دست مىداد و دماى آن به صورت كشنده‌اى بالا مىرفت . امّا برعكس ، اگر قطرى دو برابر قطر كنونى پيدا مىكرد ، سطح زمين چهار برابر سطح فعلى و نيروى جاذبه آن دو برابر نيروى جاذبه كنونى مىشد و ارتفاع جو به شكل خطرناكى كاسته مىشد و نواحى زمستانى زيادتر مىشد و فشار جو از يك