مفهوم شكر در قرآن متن : ندبهم لاستزادتها بالشكر . . . ؛ به منظور پيوستگى نعمت‌ها و نگسستن آنها ، بشر را در برابر آنها به شكر دعوت نمود . شرح : در اين فراز صديقهء طاهره عليها السلام به اين آيهء شريفه اشاره مىفرمايد : « وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ » « 1 » ؛ هنگامى كه پروردگار شما اعلان نمود ، چنانچه سپاس‌گزار شديد بىشك به شما زيادى خواهد بخشيد . « 2 » در كافى از حضرت صادق عليه السلام روايت شده : مَن أُعطي الشُّكر أُعطي الزيادة ؛ به كسى كه حالت سپاس‌گزارى داده شده فراوانى نعمت هم به وى داده مىشود . پيش از اين دربارهء مفهوم شكر به تفصيل سخن رفت و اينك دربارهءمصداق شكر و اين كه به چه وسيله بايد شكر انجام گيرد ، به بحث مىپردازيم : از تأمل در آيات قرآن استفاده مىشود كه سپاس‌گزارى فقط يادآورى نعمت‌ها به زبان نيست . اگر چه به زبان راندن شكر مرتبه‌اى از شكر است ؛ ولى اين مقدار كافى نيست . زيرا مىبينيم در قرآن تعداد سپاس‌گزاران را بسيار اندك دانسته : « وَقَلِيلٌ مِنْ عِبادِىَ الشَّكُورُ » ؛ تعداد كمى از بندگانم سپاس‌گزارند و روشن است بر زبان آوردن شكر كارى بسيار ساده و آسان است . چنانچه شكر فقط با گفتار و زبان تحقق مىيافت . هرگز توبيخ حق متعال به اندك بودن آن صادر نمىگرديد . پس شكر تنها با گفتنِ زبانى نيست بلكه چنان كه گفته شد شكر ، به كار بردن نعمت‌هاى الهى در آنچه كه به خاطر آن خلق شده است ، اين تعريف چنان كه بايد ، روشنگر مقصود نيست و جامع‌ترين سخن در بيان نمونه و مصداق شكر همان است كه در آيهء شريفه وارد شده : « إِنّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمّا شاكِراً وَ إِمّا كَفُوراً » « 3 » ما راه را ( براى انسان ) آشكار ساختيم ( و هم او را صاحب اختيار در كردار خويش

--> ( 1 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 8 . ( 2 ) . ازاطلاق « لازيدنّكم . . . » استفاده مىشود كه وعدهء مزيد نعمت مخصوص به يك عالم نيست ؛ بلكه سپاس‌گزارى موجب مزيد نعمت درهر دو عالم است . ( 3 ) . انسان ( 76 ) آيهء 3 .