عز الدين حسينى زنجانى

98

شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى)

آفريديم ) كدام يك از دو راه سعادت و خوشبختى و يا شقاوت و بدبختى را انتخاب نمايد ؟ راه سعادت را مكتب وحى نشان داده تا در نتيجهء پيمودن آن راه ، سپاس‌گزار باشد و يا آن راه را انتخاب ننموده و سرانجام ناسپاس و كفور باشد . به خوبى از اين آيه استفاده مىشود كه شكر و سپاس‌گزارى ، قدم گذاشتن در صراط مستقيم مكتب وحى است و دورى از آن ناسپاسى مىباشد . واضح است نعمت‌هاى عمومى و خصوصى خارج از شماره و بيرون از حد توصيف - كه در اوّل خطبه بيان شد - مىباشد . چه اين كه پديده‌هاى آفرينش عبث و بيهوده نيست . ناچاربه منظورى خلق شده كه اگر در همان منظور و مقصد صرف شود ، در موردش بوده و حق آن نعمت كه حقيقت سپاس‌گزارى است به عمل آمده و اگر در آن مورد صرف نشد ، خارج از حدود نظاماتى است كه مدبّر حكيم قرار داده و ناسپاسى خواهد بود . تبعيت از راه انبيا از مصاديق شكر است همان‌طور كه گفتيم تعبيرى كه از علماى اخلاق و حكمتِ عملى رسيده نارساست زيرا همه مىتوانند ادعا نمايند كه بشر به خلقت و طبيعت خود ، به آنچه كه براى استفاده و بقاى شخص آفريده شده آگاه است . مثلًامى دانيد كه بايد مأكولات را به مصرف خوراك رسانيد و يا در بقاى نوع از غريزهء جنسى استفاده كرد . در اين صورت احتياجى به مكتب وحى نيست . آنچه كه ناگفته مانده اين است : ديد عقل بشرى در طرز استفاده از نعمت‌ها و خصوصيت و حدود آنها نسبت آنها با تمام وجود آدمى اعم از روح و بدن و يا به ملاحظهء اين جهان گذرا و ديدن مصالح آن تا آخرين سير بشر ، با ديد انبيا كه به تمام جوانب استفاده و به كار بردن اين نعمت‌ها با تأييد الهى احاطه دارند ، تفاوت بسيار دارد . همين معنا اجمالًا از آيهء شريفه استفاده مىشود : « وَعَسى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَ عَسى أنْ تَكرَهُوا شَيئاً وَ هُوَ خيرٌ لَكُمْ إِنَّ اللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ » ؛ « 1 »

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 216 .