فدك در دست خلفاى عباسى بود تا در دوران خلافت مأمون مجدداً به فرزندان فاطمه عليها السلام برگردانده شد . در سال 210 مأمون نامه‌اى « 1 » به فرمان دارش در مدينه ، قشم بن جعفر نوشت : اميرالمؤمنين ( مأمون ) به سبب موقعيتى كه در دين خدا دارد و منصب خلافتى كه از رسول‌اكرم صلى الله عليه و آله و خويشاوندى كه با او دارد ، سزاوارترين افراد است كه سنت او را تعقيب كند و عطيه و صدقه‌اى كه به فردى داده است به صاحبش برساند . واضح است كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله فدك را به فاطمه عليها السلام بخشيده و هيچ يك از خاندان اهل بيت در اين امر اختلافى ندارند . اميرالمؤمنين تصميم گرفت كه فدك را به ورثهء فاطمه - سلام الله عليها - بازگرداند . در اين كار جز تقرب به خداوند متعال و رسول اكرم صلى الله عليه و آله و برپاداشتن حق و عدالت نظرى نيست . ازاين‌رو فرمان داد كه فدك رسماً ملك ورثهء آن حضرت باشد و در دفترهاى ديوان رسمى دولتى ثبت شود . چنان كه در موسم حج منادى طبق معمول ساليانه ، پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله به دادخواهى افرادى كه ادعاى بخشش و يا وعدهء اصلاح به آنها داده شده بر حسب خواسته آنها رسيدگى مىشود ، فاطمه عليها السلام سزاوار است كه ادعايش مورد تصديق واقع گردد . اميرالمؤمنين به كاردار خود در مدينه به نام مبارك طبرى فرمان داد كه فدك را با تمام حدود و آنچه كه در آن سرزمين هست ، با همهء حقوق و عايدات ، از غلات و غيره به ورثهء فاطمهء عليها السلام بازگرداند و آن را به محمد بن يحيى ، حسين بن زيد بن على بن حسين عليه السلام و محمد بن عبدالله بن حسن بن على بن حسين عليهم السلام كه از طرف اميرالمؤمنين متولى هستند تسليم كند . از اين تصميم اميرالمؤمنين آگاه باش و آن را به همهء اطرافيان اعلام كن و به همان روش كه با مبارك طبرى رفتار مىكردى با محمد بن يحيى و محمد بن عبداللّه رفتار نما و در آبادانى و زيادتى عوايد فدك آنچه كه لازمهء مساعدت است نسبت به آنان انجام بده ، والسلام . « 2 »

--> ( 1 ) . الحموى البغدادى ، معجم البلدان ، ج 3 ، ص 418 . ( 2 ) . احمد الرحمانى الهمدانى ، بهجة قلب المصطفى ، ص 437 .