پاداش آنهاكه خدا را فراموش كرده‌اند مىفرمايد : « . . . فانسيهم انفسهم » . خدا هم ياد خودشان را فراموششان ساخت . و البته نكته لطيفى در ملازمه نسيان خدا با نسيان ذات خود است كه به خاطر حفظ نظم مطالب از آن منصرف مىشويم . « 1 » ناگفته نماند كه چون بحث ما تعبدى نبوده جنبه عقلى دارد نزاعى در تسميه نداشته كارى به نامگذارى اين موجود غير مادى نداريم كه روح بناميد يا روان ، يا هر چه بخواهيد ، و اين است معناى آن جمله كه گفته‌اند منطقى را بحث در الفاظ نيست . لازم است اضافه كنيم : بحث « خودسازى » توقف بر اعتقاد به روح مجرد نداشته مىتوان در اين بحث تربيتى روى همان عواطف و احساسات انسانى كه همگان باور دارند تكيه نمود ، هر چند ندانند كه اين عواطف در كجا و چگونه است . چنان كه حتماً مىدانيد « روح » از مسائل علمى قرآن است نه از مسائل اعتقادى اسلام كه اگر كسى آن را نشناسد از اسلام خارج باشد و حكم ارتداد بر او ثابت گردد . مسئله معاد هم مىگويد شما هر چه هستى در قيامت حاضر مىشوى ، هر چند ندانى كه چيستى ! اين مطلب اول . 2 - اين موجود غير مادى چه حدى دارد ؟ معمولا مىگويند هر چيزى جز خداوند در جهان هستى حدى دارد كه

--> ( 1 ) - اشاره به خلافت علت در قوام ذات معلول و اينكه تماميت معلول به علت است .