عز الدين حسينى زنجانى
164
معيار شرك در قرآن (فارسى)
امعان نظر و دقّت در آنچه ما گفتيم نكردهاند ؛ زيرا نگفتيم كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم خود بخشنده گناهان است - و هم اكنون درصدد اثبات آن نيستيم - بلكه همانگونه كه گفتيم درصدد اثبات اين هستيم كه طلب آمرزش از پيامبر ، نه شرك محسوب مىشود و نه مخالف توحيد و يگانگى ذات احديّت است . دليل آن هم آيهء : « وَ مَنْ يَغْفِرِ الذُّنوب الّا الله » است ، و نيز اين كه بخشش خواستن از پيامبر و قرار دادن او به عنوان واسطه در طلب آمرزش از خداوند ملازم با شرك نيست . همچنين آيه : « وَ لَو انَّهُمْ جاؤوك . . . » دليل ديگرى است . جناب ايشان طلب بخشايش از خداوند را به وسيله پيامبر براى گناهكاران شرك محسوب كرده و به فرمودهء خدا در قرآن كه : « وَ مَنْ يَغْفِرِ الذُّنوب الّا الله » استدلال كرده است و ما پاسخ آن را ، چنانكه در متن گذشت دادهايم . ما نگفتيم بين دو آيه مخالفت يا منافاتى وجود دارد ، بلكه انتقاد كننده گمان كردهاند كه محدود و منحصر بودن بخشايش به خداوند سبحان لازمهاش اين است كه ، بخشايش طلبيدن از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم و واسطه و وسيله قرار دادن او شرك محسوب خواهد شد و در اين بارهء چنين گفتهاند : آيهء مورد استناد در طلب بخشايش از پيامبر به معناى واقعى آن - كه طلب مغفرت باشد - نيست ، بلكه خداى متعال با دستور استغفار از رسول مىخواهد او را بزرگ داشته و تعظيم كند و انگيزهء چنين تعبيرى ، نماياندن مقام عظيم نبوى صلى الله عليه و آله و سلم است . ما گفتيم محدود بودن مغفرت و بخشايش و بودن آن در دست قدرت خدا با طلب بخشايش از رسول خدا منافاتى ندارد . امّا اين كه