عز الدين حسينى زنجانى
155
معيار شرك در قرآن (فارسى)
احمد بن محمد بن ابىنصر معروف به بزنطى به قرينهء روايت او از حسن بن على بن فضّال ، كه او خود در مرتبهاى بلند و مورد اعتماد قرار دارد و از اصحاب اجماع « 1 » است . اما حسن بن فضّال كسى است كه نجّاشى از او ستايشى بس بزرگ به عمل آورده است . آرى ، او به فطحى بودن مشهور است ، ليكن علماى علم رجال به برگشت او به مذهب حق ( شيعه اثناعشرى ) تصريح كردهاند . اما حكم بن مسكين ، وى كسى است كه ابنابىعمير و حسن بن محبوب كه هر دو از اصحاب اجماع هستند از او روايت نقل كردهاند ، همچنين به جز آنها از بزرگان علما مانند : ابنفضّال و محمّد بن الحسن بن ابىالخشاب از او نقل روايت نمودهاند . نه يك ، بلكه تعدادى از علماى علم رجال گفتهاند : او زياد روايت نقل كرده و مورد قبول واقع شده است و وحيد بهبهانى در حاشيه مدارك از محقّق نقل كرده كه او ( محقّق ) به درستى رواياتش حكم كرده است بنابراين ، با توجّه به مطالب فوق روايات منقول از او در شمار روايتهاى صحيح خواهد بود . امّا اسحاق بن عمّار موسوم به « اثنان » اوّلى عبارت است از : محدّثى به نام اسحاق بن عمّار بن حيّان كوفى الصيرفى ، و دومى اسحاق بن عمار بن موسى الساباطى . اوّلى ثقه و داراى آيينى درست است ، همانگونه كه نجاشى به اين مطلب تصريح كرده و گفته است : « او از بزرگان اصحاب است و دومى نيز چون او
--> ( 1 ) . اصحاب اجماع ، افرادى هستند كه اجماع قائم شده در هر روايتى كه از آنان نقل شده صحيح است ؛ يعنى تا اين افراد بررسى مىشود ، ولى بعد از آنان تا معصوم بررسى نمىگردد ( فوائد وحيد ، ص 29 ) .