يكى از ابعاد اسلام تفكر است كه مىفرمايد : در خلقت آسمان‌ها و زمين و جريان شبانه روز با نظم و ترتيب دقيق شگفت‌انگيز نشانه بزرگى از قدرت و عظمت براى انديشمندان و خردمندان است . آن خردمندانى كه همواره در همه حال به ياد خدا هستند . « 1 » علاوه بر ذكر و ياد خدا ، خداى متعال را در همهء احوال ، در نشست و برخاست و آرميدن فراموش نمىكنند و پيوسته به ياد الله هستند ؛ چه اين‌كه براى انسان داراى شعور ، فقط با زبان يادكردن كه با انديشه و تفكر همراه نباشد ارزشى ندارد . لذا به بُعد ذكر ، فكر و انديشه را اضافه نموده است : پروردگارا ! اين دستگاه را بيهوده نيافريدى و از كار عبث منزهى [ و اگر هدف خلقت زندگى چند روزهء مشقت بار باشد در كار تو عبث لازم مىآيد . ليكن از عبث منزهى ، پس روز قيامتى هست ] ما را از عذاب دوزخ بازدار . پروردگار ! آن كس را كه به دوزخ بردى رسوايش ساختى و براى ستم‌كاران [ در روز جزا ] ياورى نيست . پروردگارا ! ما به منادىاى كه به ايمان دعوت مىكرد گوش فرا داديم كه به پروردگار ايمان آوريد و ايمان آورديم . پروردگارا ! از گناهان ما درگذر و زشتىهاى ما را بپوشان و ما را با نيكان [ پيامبران و امامان ] يار و قرين فرما . پروردگارا ! آنچه را به زبان پيامبرانت

--> ( 1 ) . آل‌عمران ، آيه 191 . .