عز الدين حسينى زنجانى
79
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
وعده كردى مرحمت فرما و ما را در روز قيامت رسوا مساز ، زيرا تو هرگز پيمان شكن نيستى . شهادت به وحدانيت متن : أشهدُ أن لاإلهَ إلّااللهُ وحدَهُ لا شريك له . شرح : عقيده به صانع و جهان و اين كه او آفريدگار يكتاست از قديمىترين مسائلى است كه فكر بشر را به خود معطوف ساخته ؛ چه اين كه هماهنگ فطرت اصلى بوده است . تا آنجا كه اگر در بتپرستى كه بر اساس شرك بنا شده ژرف نگرى كنيم خواهيم ديد كه همان نيز مبناى توحيدى دارد و از مسير اصلى خود منحرف شده است . اساس و پايهء وحدت عددى بر آن است كه يك واحد به مقتضاى محدوديت وجود ( بر حسب تقديرى كه دارد ) جدا و ممتاز از واحد ديگر باشد . مثلًا اگر آب حوضى را به چندين ظرف تقسيم نماييم هر يك از آن ظرفها جدا از ديگرى و ممتاز از آن است و هر يك از آنها يك واحد از آب را تشكيل مىدهد و هر يك از آنها با محتواى خاصى كه از آب دارد ، جدا و ممتاز از ديگرى است . چرا چنين وحدتى پيدا شد ؟ چون هر يك از آنها محدود گرديد و نيز هر يك از آنها فاقد كمالى است كه در واحد ديگر است و حد هر يك از آبهاى موجود در ظرفهاى متعدد مانع است كه كمال آن ديگر را حائز باشد .