عز الدين حسينى زنجانى
254
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
البته براى سعد بن عباده انصارى فعاليت مىكردند . سعد بن عباده ، رئيس قبيلهء خزرج انصار بود و خزرجىها دور او جمع بودند ؛ ولى با وجود مهاجران و بالأخص رقيبش در قبيلهء اوس ، خلافت براى او ميسر نبود و عدهاى مانند عمر و ابوعبيده جرّاح و مغيرة بن شعبه و عبدالرحمن عوف و عدهء ديگرى از اعضاى حزب سرّى ، براى ابوبكر فعاليت مىكردند . نخستين موفقيت حزب ابنابىالحديد و طبرى نوشتهاند : گروهى از انصار به رياست سعد بن عباده در سقيفهء بنىساعده جمع شدند و گفتند : بعد از محمد صلى الله عليه و آله سعد بن عباده ، زعيم و رئيس قبيلهء خزرج را به جاى او برگزينيم . در اين هنگام قيس ، مريض و در بستر بود . در همان حال ، وى را به سقيفه آوردند . وى خطبه خواند و در امتيازهاى انصار سخنها گفت . بالاخره پس از تبادل نظر ، قرار بر اين شد كه سعد خلافت را به دست گيرد و نيز مقرر شد كه اگر چنانچه مهاجران ، زير بار نرفته و به سوابق و قرابت احتجاج بنمايند ، قرار را بر مِنّا اميرٌ و منكُم امير ، بگذارند . سعد كه اين سخن را شنيد گفت : هذا اوّلُ الوَهنِ ؛ اين اوّلين سستى است . عمر از جريان اجتماع انصار آگاه گرديد . شخصى را به دنبال ابوبكر كه در منزل رسول الله صلى الله عليه و آله بود فرستاد ، كه هر چه زودتر بيرون آى ! ابوبكر جواب فرستاد : من سخت مشغولم . عمر دوباره كسى را فرستاد ، گفت : اتفاقى مهم روى داده كه بايد خود بيايى . ابوبكر بيرون آمد ، عمر جريان اجتماع انصار و گفتوگوى آنان را به اطلاع ابوبكر رسانيد . آنگاه هر دو با