عز الدين حسينى زنجانى
117
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
مراد از گزينش پيامبر صلى الله عليه و آله قبل از بعثت ، زمان نزديك به بعثت نيست ؛ بلكه مقصود ، زمانى است بسيار قبل از بعثت يعنى دورانى كه همهء مخلوقات در كتم عدم بودند و اين تقدم و پيشى گرفتن مانند تقدّم علت غايى كه در عالم ذهن است نيست ، زيرا چنين تقدمى مايهء امتياز نيست چه اين كه در اين تقدم همهء انسانها مشترك هستند . بلكه ويژگى پيامبر صلى الله عليه و آله در تقدم خلقت آن بزرگوار و ائمهء طاهرين عليهم السلام بر ساير مخلوقات در عالم و جهان ديگر است كه در روايات از آن به « عالم أظِلَّة » « 1 » تعبير مىشود . از روايات متواتر و زيارات معتبر ائمهء معصومين عليهم السلام استفاده مىشود و پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمهء معصومين به حكم اين روايات قبل از خلقت همهء موجودات در چنين عالمى بودهاند . ثمالى مىگويد در محضر امام محمد باقر عليه السلام بودم از حضرتش سؤال شد : يابن رسول الله ! بفرماييد شما چگونه در أظلّه بوديد ؟ فرمود : نورى بوديم در فرا روى ذات اقدس الهى قبل از آفرينش مردم . هنگامى كه مردم آفريده شدند ، ما تسبيح گفتيم مردم به پيروى از ما تسبيح گفتند ؛ چون تهليل گفتيم تهليل گفتند ؛ تكبير گفتيم تكبير گفتند . . . . « 2 » در روايات زياد ديگر وارد شده كه انبيا و ائمهء اطهار عليهم السلام هدف غايى ايجاد عالم بودهاند ؛ اباالصلت هروى از ثامن الائمه عليه السلام نقل مىكند كه آن
--> ( 1 ) . يعنى عالم سايهها . تشبيه به سايه فقط از جهت نداشتن بدن مادى و هيولايى و جرم مادى است نه از جهات ديگر ، زيرا سايه ادراك و شعور ندارد ، همانطور كه در روايت ثمالى تصريح به نور شده است . . ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 25 ، ص 24 . .