السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
65
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
شيطان اثر احتلام ( منى ) است و « رجز » و « رجس » و « نجس » نيز از نظر معنا يكى است . در نتيجه آيه دلالت بر نجاست منى دارد . 4 ليكن برخى بر اين استدلال خدشه كرده و گفتهاند : مراد از رجز در آيهء ياد شده وسوسهء شيطان است . 5 بعضى گفتهاند : اگر مراد از رجز در آيه منى هم باشد ، دلالتى بر نجاست آن ندارد ؛ زيرا رجز اعم از نجاست است . 6 البته بر حسب روايات و نيز اجماع قطعى ، شكى در نجاست منى نيست . 7 1 . اعراف / 134 و 135 ؛ سبأ / 5 ؛ جاثيه / 11 ؛ بقره / 59 ؛ مدثّر / 5 ؛ عنكبوت / 34 * 2 . العين و مجمع البحرين ، واژهء « رجز » * 3 . انفال / 11 * 4 . المسائل الناصريات / 92 ؛ الخلاف 1 / 490 ؛ غنية النزوع / 42 ؛ التنقيح الرائع 1 / 143 - 144 * 5 . كتاب الطهارة ( امام خمينى ) 3 / 51 - 52 * 6 . غنائم الأيام 1 / 390 * 7 . كتاب الطهارة ( امام خمينى ) 3 / 52 . رجس رِجس پليد . به هرچيز پليد و تنفرآور رجس اطلاق مىگردد ؛ خواه پليدى آن ظاهرى باشد ، همچون سگ و خوك ، كردار زشت و گناه جوارحى و يا باطنى كه از آن به پليدى معنوى تعبير مىشود ، مانند شرك ، كفر و پيامدهاى كردار ناشايست ، همچون غضب ، لعنت و عذاب . 1 در قرآن كريم ، رجس در هر دو نوع پليدى به كار رفته است . 2 فقها در باب طهارت در استدلال بر نجاست خمر ( شراب مست كننده ) به واژهء رجس در آيهء شريفهء « يا أيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا إنَّمَا الخَمْرُ وَ المَيْسِرُ وَ الأنْصَابُ وَ الأزْلمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَيْطنِ فاجْتَنِبُوُه ؛ 3 اى مؤمنان ، شراب و قمار و انصاب و ازلام ، پليد و عمل شيطانى است ، از آن پرهيز كنيد » ، استدلال كرده و گفتهاند رجس مرادف نجس است . در نتيجه آيه با صراحت بر نجاست خمر دلالت دارد . 4 در مقابل ، گروهى استدلال ياد شده را نپذيرفته و گفتهاند : در لغت مفهوم رجس اعم از مفهوم نجس است و وجود اصطلاح عرف خاص ( فقها ) يا عام ( مردم ) نيز نسبت به آن ثابت نيست ؛ بلكه ذكر انصاب ( بتها ) و ازلام ( نوعى قمار و كهانت ) در كنار خمر قرينهاى