رقبه رَقَبه گردن / برده / عين چيزى . واژهء رقبه در اصل به معناى گردن ( - - - ) گردن ) آمده است ؛ ليكن به مفهوم ذات انسان ؛ يعنى برده ( - - - ) بردگى ) ، همچنين به معناى عين چيزى نيز آمده است ، مثلا گفته مىشود رقبهء زمين ، رقبهء موقوفه و رقبهء رهن كه به معناى عين آنها است . رقبى رُقبى مسلط كردن ديگرى بر عينىهمچون خانه جهت استفادهء رايگان از آن‌در مدتى معين . رقبى از ارتقاب به معناى انتظار و يا از رقبهء ملك يا برده گرفته شده 1 و در كلمات فقها همراه سكنى ( - - - ) سكنى ) و عمرى ( - - - ) عمرى ) به كار رفته است . در تعريف آن سه ديدگاه وجود دارد . 1 . آنچه در شناسه آمده و اشهر ميان فقها است . 2 2 . مسلط كردن ديگرى بر عينى از اعيان جهت استفادهء رايگان از آن در مدت حيات خود يا حيات طرف مقابل . اين تعريف را گروهى از فقها انتخاب كرده‌اند . 3 بنابر اين تعريف ، رقبى مرادف و هم معنا با عُمرى خواهد بود . 3 . خدمت برده‌اى معين را در مدت حيات خود يا طرف مقابل ، براى وى قرار دادن . اين تعريف از بعضى نقل شده ، ليكن قائل آن ناشناخته است . 4 رقبى و سكنى و عمرى عنوان بابى مستقل و كوچك در بسيارى از كتابهاى فقهى است و از احكام آن در اين باب سخن گفته‌اند . حكم : بنابر ديدگاه معروف ميان فقها ، رقبى از عقود مشروع و لازم است ؛ هرچند برخى ، مشروعيت آن را نپذيرفته‌اند . 5 متعلَّق رقبى : سكنى اختصاص به مسكن دارد ؛ ليكن عمرى در هر عينى كه انتفاع از آن با حفظ بقاى آن امكان پذير باشد ، جارى مىگردد . دراينكه رقبى از حيث متعلّق ملحق به سكنى است و درنتيجه تنها به مسكن تعلق مىگيرد يا به عمرى ، و در نتيجه متعلّق آن اعم از مسكن خواهد بود ، اختلاف است . البته بنابر تعريف دوم و سوم ، اين اختلاف مطرح نيست . 6