السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

106

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

رضاع رِضاع شير خوردن از پستان . از آن در بابهاى طهارت ، صوم ، تجارت ، نكاح ، عتق ، شهادات ، حدود و ديات سخن گفته‌اند . حكم : شير دادن مادر به كودك مستحب است ؛ چه آنكه مناسب‌ترين غذا براى كودك شير مادر است . 1 امّا واجب نيست ؛ از اين رو ، مادر مىتواند در ازاى شير دادن ، از پدر مطالبهء اجرت كند . بر پدر نيز واجب است با داشتن تمكّن مالى اجرت آن را بپردازد ، مگر آنكه كودك مالى داشته باشد ، كه در اين صورت ، بر پدر پرداخت اجرت از مال خود واجب نخواهد بود . برخى در اين صورت نيز پرداخت اجرت را بر پدر واجب دانسته‌اند . 2 در اينكه دادن آغوز ( نخستين شير ) به نوزاد بر مادر واجب است يا نه ، و بر فرض وجوب ، دريافت اجرت در برابر آن جايز است يا نه ، اختلاف است . 3 البته بنابر گفتهء برخى ، عدم وجوب شير دادن بر مادر و جواز مطالبهء اجرت در صورتى است كه پدر ، موجود و از نظر مالى متمكّن باشد يا آنكه كودك ، مالى داشته باشد و شير دهندهء ديگرى نيز باشد ، و گرنه در صورتى كه مرضعهء ديگرى نباشد يا باشد ، ليكن امكان پرداخت اجرت به وى نباشد ، كودك نيز مالى نداشته باشد ، شير دادن بر مادر بدون اجرت واجب خواهد بود . 4 برخى گفته‌اند : وجوب شير دادن مادر به كودك ، موجب عدم استحقاق وى نسبت به اجرت نمىشود ؛ چنان كه در صورت عدم تمكّن مالى پدر و نادارى كودك ، شير دادن بر مادر واجب نيست ؛ بلكه آنچه بر او واجب است انفاق بر كودك است ، هرچند با اجير كردن مرضعهء ديگرى . 5 مادر در شير دادن به فرزند خود بر ديگران اولويت دارد ؛ از اين رو اگر مادر بخواهد كودك را مجانى يا با همان مزدى كه ديگران مىگيرند ، شير دهد ، پدر نمىتواند مانع شود و كودك را از او بگيرد . البته اگر دايه‌اى حاضر شود كودك را مجانى شير دهد و مادر ، تنها در