جزيرة العرب از نظر جغرافيايى به پنج بخش تقسيم مىشود : حجاز ( بخشى از ساحل شرقى درياى سرخ با شهرهايى چون مكّه ، مدينه ، جدّه و طائف ) ، تهامه ( واقع در جنوب حجاز ) ، نجد ( واقع در شرق حجاز ) ، عروض ( واقع در ناحيهء شرقى شبه جزيره ) و يمن ( واقع در قسمت جنوبى شبه جزيره ) . امروزه بخش بزرگى از شبه جزيرة العرب را كشور عربستان سعودى تشكيل مىدهد . كشورهاى يمن ، كويت ، امارات متحدهء عربى ، قطر و عمّان از ديگر سرزمينهاى تشكيل دهندهء آن هستند . « 1 » از اين عنوان در باب جهاد سخن گفته‌اند . بنابر قول مشهور ، سكونت كفّار در جزيرة العرب جايز نيست . « 2 » در اينكه مراد از جزيرة العرب چيست ، اختلاف است . برخى ، آن را خصوص حجاز دانسته‌اند « 3 » - - ) حجاز ) ؛ ليكن برخى ديگر ، اعم از آن دانسته و سكونت كفّار را در تمامى جزيرة العرب جايز ندانسته‌اند . « 4 » جزيه جزيه : ماليات دريافتى از اهل ذمّه . جزيه به مالياتى اطلاق مىشود كه دولت اسلامى از اهل كتاب ( - - ) اهل كتاب ) در قبال اقامت آنان در بلاد اسلامى و مصونيّت از تعرّض ديگران به آنان ، بر اساس قرارداد ذمّه ، دريافت مىكند . « 1 » از اين عنوان در باب جهاد سخن رفته است . حكم : گرفتن جزيه - به تصريح قرآن « 2 » و سنّت - نه تنها مشروع ، بلكه واجب است و در زمان رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و پس از آن حضرت از اهل كتاب دريافت مىشد . آنان در قلمرو حكومت اسلامى بين سه امر مخيّر بودند : پذيرش اسلام ، جنگ و التزام به شرايط ذمّه ( - - ) اهل ذمّه ) . با پذيرش امر سوم ، موظّف به پرداخت جزيه بودند . جزيه دهنده : جزيه تنها از سه طايفه پذيرفته مىشود : يهوديان ، مسيحيان و مجوسيان . در قبول جزيه از صابئان ( - - ) صابئه ) و سامريّه ( - - ) سامريّه ) به جهت اختلاف در صدق اهل كتاب بر آنان ، اختلاف است . « 3 »

--> ( 1 ) معجم البلدان 2 / 137 . ( 2 ) جواهر الكلام 21 / 289 - 291 . ( 3 ) المبسوط 2 / 47 ؛ تحرير الاحكام 2 / 212 ؛ تذكرة الفقهاء 9 / 334 - 335 * ( 4 ) الدروس الشرعية 2 / 39 ؛ جامع المقاصد 3 / 465 ؛ غاية المراد 1 / 498 . 1 جواهر الكلام 21 / 227 . 2 توبه / 29 . 3 جواهر الكلام 21 / 227 - 232 .