السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
52
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
از اصل مال را به عنوان طعمه ( - - ) طعمه ) بين پدر و مادر خود به طور مساوى قسمت كنند . بنابر اين ، اگر وارث ميّت فقط پدر و مادر او باشند يك سوم مال به مادر و دو سوم ديگر به پدر مىرسد . در اين فرض سهم هريك از يك ششم اصل مال بيشتر است . در اين صورت اگر ميّت جدّ و جدّهء پدرى و مادرى داشته باشد ، عمل به استحباب اقتضا مىكند مادر ميّت نصف سهم خود را كه يك ششم اصل تركه است و پدر ميّت يك چهارم سهم خود را - كه آن نيز يك ششم اصل تركه است - به پدر و مادر خويش بدهند . « 5 » اگر وارث ميّت تنها جدّ پدرى يا مادرى او باشد ، همهء ارث به او مىرسد « 6 » و چنانچه جدّ پدرى با برادر يا خواهر پدرى و مادرى و يا پدرى ميّت باشد ، همچون برادر ميّت منظور مىشود و بر اساس حكم دو برابر بودن سهم مرد نسبت به زن ، مال را ميان خود قسمت مىكنند . به عنوان مثال اگر وارث ميّت جدّ پدرى با يك برادر باشد ، به هريك نصف مىرسد و اگر جدّ پدرى با يك برادر و يك خواهر باشد به هريك از جدّ و برادر ميّت دو پنجم و به خواهر او يك پنجم داده مىشود . « 7 » اگر وارث ، جدّ مادرى و برادر و خواهر مادرى ميّت باشند ، جدّ همچون برادر مادرى منظور و مال به طور مساوى بين ايشان تقسيم مىشود « 8 » و اگر وارث ، جدّ و جدّهء پدرى و جدّ و جدّهء مادرى ميّت باشند ، يك سوم مال به جدّ و جدّهء مادرى مىرسد كه به طور مساوى بين آن دو تقسيم مىشود و دو سوم ديگر به جدّ و جدّهء پدرى داده مىشود كه سهم جدّ دو برابر سهم جدّه خواهد بود . « 9 » همچنين است فرضى كه همراه جدّ و جدّهء پدرى و جدّ و جدّهء مادرى ، خواهر و برادر ميّت نيز وجود داشته باشند . در اين فرض يك سوم مال بين جدّ و جدّهء مادرى و خواهر و برادر مادرى ميّت به طور مساوى تقسيم مىشود و دو سوم ديگر ، به جدّ و جدّهء پدرى و خواهر و برادر پدرى ميّت داده مىشود ؛ سهم مرد دو برابر سهم زن . « 10 » اگر با اجداد ، زوجه يا زوج ميّت باشد ، پس از پرداخت سهم همسر ، يك سوم به
--> ( 5 ) 139 - 143 . ( 6 ) 152 . ( 7 ) 157 ؛ منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 364 ؛ تحريرالوسيلة 2 / 385 ( 8 ) جواهر الكلام 39 / 155 . ( 9 ) 152 و 155 - 157 ؛ مسالك الأفهام 13 / 144 . ( 10 ) تحرير الوسيلة 2 / 384 - 385 .