جدّ و جدّهء مادرى ميّت و باقى مانده به جدّ و جدّهء پدرى پرداخت مىشود . « 11 » اگر وارثان ميّت اجداد هشتگانه باشند يعنى جد و جدّهء پدرى پدر ميّت و جدّ و جدّهء مادرى پدر ميّت به همراه جدّ و جدّهء پدرى مادر ميّت و جّد و جدّهء مادرى مادر ميّت ، بنابر قول مشهور يك سوّم به اجداد مادر داده مىشود كه به طورى مساوى ميانشان تقسيم مىگردد و دو سوّم به اجداد پدرى كه دو سوّم از آن به جدّ و جدّهء پدرى پدر ميّت و يك سوّم به جدّ و جدّهء مادرى پدر ميّت داده مىشود . « 12 » جدّ از اهل بيت به شمار مىرود ؛ از اين رو ، اگر كسى مالى براى اهل بيت خويش وصيّت كند ، جدّش را نيز دربر مىگيرد . « 13 » ازدواج جدّ با نوه ( دختران دختر و دختران پسر و هرچه پايين‌تر ) حرام و باطل است . « 14 » 2 . احكام اختصاصى جدّ پدرى : جدّ پدرى همچون پدر بر نوهء نابالغ ، بالغ غير رشيد ( - - ) رشد ) و ديوانه ولايت دارد و آنچه از تصرفات براى پدر به جهت ولايت او ثابت است براى جدّ پدرى نيز ثابت خواهد بود ( - - ) پدر ) . جدّ پدرى - علاوه بر موضوع ولايت - در موارد زير با پدر مشترك است : استحباب مُحرِم كردن ( - - ) احرام ) نوهء غير مميّز و يا مجنون خود ؛ « 15 » عدم جريان حدّ سرقت ( - - ) سرقت ) بر جدّ در جايى كه از مال نوهء خود دزدى كرده باشد ؛ « 16 » عدم جواز قصاص در مقابل قتل نوه و لزوم عقد هبه ( - - ) هبه ) به محض بخشيدن چيزى به نوهء خود . « 17 » بين پدر و فرزند ربا ( - - ) ربا ) نيست . در اينكه بين جدّ و نوهء خود ربا هست يا نه ، اختلاف است . « 18 » نفقهء نوهء فقير در صورت فقر فرزند و پدر يا نبودن آن دو بر عهدهء جدّ پدرى - و هرچه بالاتر - است و بنابر مشهور در نبود يا فقر جدّ بر عهدهء مادر و با نبود يا فقر مادر بر عهدهء جدّ و جدّهء مادرى و هرچه بالاتر است . « 19 » با نبودن پدر و مادر ، جدّ پدرى براى حضانت ( - - ) حضانت ) نسبت به ديگران اولويّت دارد . « 20 »

--> ( 11 ) منهاج الصالحين ( خوئى ) 2 / 364 - 365 ؛ منهاج الصالحين ( سيد محسن حكيم ) 2 / 397 ؛ كلمة التقوى 7 / 298 . ( 12 ) كشف اللثام 9 / 431 . ( 13 ) جواهر الكلام 28 / 386 ؛ الحدائق الناضرة 22 / 550 . ( 14 ) جواهر . الكلام 29 / 238 . ( 15 ) 17 / 235 - 238 . ( 16 ) 41 / 487 - 488 ؛ مسالك الافهام 14 / 487 . ( 17 ) جواهر الكلام 28 / 173 . ( 18 ) 23 / 380 ( 19 ) 31 / 381 ؛ تحريرالوسيلة 2 / 322 . ( 20 ) جواهر الكلام 31 / 295 .